Heeft het nog zin naar de universiteit te gaan? Binnen de techwereld denkt men van niet. Kunstmatige intelligentie (AI) zal volgens Sam Altman van OpenAI menselijke cognitieve vermogens overtreffen, zoals informatie verwerken en problemen oplossen. ‘Echte’ docenten zullen op korte termijn worden vervangen door AI-docenten, die jongeren beter begeleiden dan de duurste privéleraar, voorspelt Geoffrey Hinton, Nobelprijswinnaar en ook wel bekend als de ‘Godfather van AI.’ De rijkste persoon op aarde, Elon Musk, ziet de universiteit alleen nog als een plek om lol te hebben en klusjes te leren doen.
Ik wil het liever niet met ze eens zijn, maar denk wel dat universiteiten een radicale(re) blik moeten vormen op de hedendaagse realiteit. En die realiteit is dat onze individuele menselijkheid en het weefsel onder ons samenleven worden bedreigd door de ideologie van een handvol machtige techbedrijven. Die dreiging voltrekt zich in twee fasen: eerst werd onze aandacht gekaapt, nu besteden we ook ons denken uit. Het resultaat is een verwatering van het mens-zijn zoals we nog niet eerder hebben gezien.
Roxane van Iperen is schrijver en jurist.
De huidige generatie studenten zal, bij overlijden, 25 jaar van zijn of haar wakkere leven op een scherm hebben doorgebracht. Techplatforms en sociale media verdienen geld met tijd, aandacht en emoties: woede, sensatie, verontwaardiging, vermaak, lust. De truc is deze gevoelens te versterken en de gebruiker te laten terugkomen. Alles moet kort, snel en direct bevredigend zijn, zoveel mogelijk beeld zonder taal of context. Het is alsof er een confettikanon wordt afgevuurd in de prefrontale cortex – zodra het ene filmpje is afgelopen, staat het volgende alweer klaar. Big Tech heeft onze aandacht gekoloniseerd, met onze hersenen als het nieuwe goud.
