Europa moet zijn eigen boontjes doppen. Dat was de strekking van Trumps toespraak op de NAVO-top in Den Haag, deze zomer precies een jaar geleden. Deze week ontmoeten de leiders van de 32 lidstaten elkaar in het Turkse Ankara.

De woorden van de Amerikaanse president zijn in de meeste Europese hoofdsteden wel ingedaald. Mocht Trumps toespraak geen indruk hebben gemaakt, dan waren er nog aanhoudende dreigementen vanuit Washington. Zo dreigde de VS om Groenland - onderdeel van een NAVO-bondgenoot - met militair geweld over te nemen én met het terugschroeven van Amerikaanse steun aan Oekraïne, zegt defensie-expert Sabine Mengelberg (Nederlandse Defensie Academie).

NAVO-landen hadden in Den Haag afgesproken dat in 2035 minimaal 3,5 procent van hun bbp aan defensie moet worden besteed. De meeste Europese landen zitten daar nog ver onder. Nederland hoort met 2,2 procent bij de middenmoot van het bondgenootschap als het gaat om defensie-uitgaven.

Toch is de groei die Europese landen nu doormaken "ongekend", zegt defensie-expert Laurien Crump (Radboud Universiteit). Ze investeren de komende jaren honderden miljarden euro's extra in defensie. "Een spectaculaire groei", zegt Crump. Maar meer geld uitgeven alleen lost het probleem van Amerikaanse afhankelijkheid niet op.