Over de vraag hoe ernstig de ruzie tussen Europa en de VS in de NAVO is hoeft Ivo Daalder niet lang na te denken. „Het is heel ernstig. Er iets fundamenteels gebroken. Onder Trump zien de Amerikanen de veiligheid van Europa niet langer als essentieel voor de veiligheid van Amerika.”
Ondeelbare veiligheid, indivisible security. Het was tachtig jaar de basis voor Atlantische samenwerking: Amerika verdedigt Europa, een veilig Europa is ook goed voor de veiligheid van Amerika. Als men daar niet meer in gelooft, waarom zou men elkaar dan nog langer vasthouden?
De Europeanen, zegt Daalder, voelen het ook. Vijf grote bondgenoten hebben de VS tegengewerkt in de Iran-oorlog. Spanje, Italië, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk legden uiteenlopende beperkingen op aan Amerikaans gebruik van luchtruim en bases. Polen wilde geen Amerikaanse Patriot-luchtafweerrakketten afstaan voor het Midden-Oosten. Duitsland was openlijk kritisch. „Als het bondgenootschap gezond zou zijn, was dit nooit gebeurd. Het symboliseert hoe slecht de situatie is.”
Daalder was deze week spreker op de Next Gen Veiligheidsconferentie in het Haagse Vredespaleis, een nieuw initiatief van de Atlantische Commissie en denktank Clingendael. Hij is geboren in Den Haag en maakte carrière in de Amerikaanse diplomatie. Hij werkte voor president Clinton in het Witte Huis en was Obama’s ambassadeur bij de NAVO (2009-2013).
