Sinds de Verenigde Staten vorige week de Italiaanse internetserviceprovider Autistici/Inventati (A/I) op een sanctielijst plaatsten, voltrekt zich een doemscenario voor de activisten die de organisatie onbetaald runnen. Ze proberen met man en macht hun diensten – hosten van webpagina’s en e-mailservers – in de lucht te houden. Maar dat is bijna niet te doen als de Amerikaanse regering je tot terrorist heeft bestempeld.

Direct na plaatsing op die lijst schrapte de Amerikaanse betaaldienstverlener PayPal het account van de activisten. En op dag 5 hief hun Italiaanse bank de rekening op. Intussen worden ze online voortdurend aangevallen. „We worden behandeld als Hamas of Al-Qaida”, zegt een van de drijvende krachten.„ Geen waarschuwing, geen juridische procedure.” De redactie kent zijn naam, maar hij praat op voorwaarde van anonimiteit: associatie met terrorisme kan grote persoonlijke consequenties hebben. „Zo word je blijkbaar beloond voor 25 jaar vrijwilligerswerk.”

Online-burgerrechtenorganisaties in heel Europa kijken bezorgd mee en beginnen steunacties. „De Amerikaanse regering gebruikt extraterritoriale juridische instrumenten tegen critici, dissidenten en de onafhankelijke digitale infrastructuur die hen ondersteunt”, aldus een briefing waarmee ze Europarlementariërs wakker willen schudden. Een van de schrijvers is Marleen Stikker, directeur van Waag Futurelab in Amsterdam, een organisatie die onderzoek doet naar technologie. Telefonisch voegt ze daaraan toe: „Dit draait om strategische autonomie. Autistici/Inventati is de kanarie in de kolenmijn.”