Het is een opmerkelijke waarschuwing van psychiater en hoogleraar Jim van Os: ga met mentale problemen niet zomaar naar de geestelijke gezondheidszorg. Daar raak je soms „eerder beschadigd”, schrijft hij in een nieuw boek, „dan dat je er beter uit komt”. Er zijn talloze plekken waar je dan beter geholpen wordt, zoals bij een sociaal werker, coach, lotgenotengoep of spirituele gemeenschap.

Van Os staat al langer bekend om zijn kritische tegengeluid. De psychiater, die zondag de laatste geïnterviewde is in tv-programma Zomergasten, probeert al zijn hele loopbaan de geestelijke gezondheidszorg (ggz) van binnenuit te veranderen. Mensen worden daar gereduceerd, vindt hij, tot hun diagnose: depressie, angst, posttraumatische stress. Elk met hun eigen behandelprotocol en medicatievoorschriften. Volgens Van Os moet niet die diagnose, maar de eigen ervaring van mensen centraal staan.

Nu gaat hij nog verder, door hulpbehoevenden rechtstreeks te waarschuwen voor de reguliere ggz, in zijn vorige week verschenen boek Wat psychisch lijden is. Wie daar tóch naartoe wil, adviseert hij kritisch te zijn op starre diagnoses en te gemakkelijk voorgeschreven medicatie, wat volgens hem de norm is in Nederland.