Slaapwandelt Nederland richting een autocratie? Het voorbije politieke jaar schoven ministers meerdere adviezen van de Raad van State en moties van de Tweede Kamer terzijde, weigerde een bewindspersoon rechts-extremistisch geweld als zodanig te benoemen, terwijl extreemlinkse activisten door een Kamermeerderheid als terroristen werden aangemerkt.
Onderzoekers van de Stichting Democratie Monitor zagen ‘autocratische acties’ in Nederland „veelvuldig voorkomen”. Hun onderzoek richtte zich op de periodes in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van eind oktober en de gemeenteraadsverkiezingen afgelopen maart. De stichting waarschuwt voor „de mogelijkheid van beginnende autocratisering in Nederland” in een eerste rapport over dit onderwerp dat deze vrijdag wordt uitgebracht.
De Stichting Democratie Monitor ontvangt subsidie van onder meer de Stichting Democratie en Media en wordt geleid door oud-diplomaat Bas Bijlsma, voorheen actief binnen GroenLinks-PvdA. In een eerder rapport, de Democratie Monitor 2025, waarschuwde de stichting al dat de democratie in Nederland sinds 2014 op veel punten achteruit is gehold. Diverse verkiezingsprogramma’s staan bol van onrechtsstatelijke voorstellen, politici worden steeds vaker bedreigd, de persvrijheid staat onder druk en de steun voor autocratisch leiderschap neemt toe.
