26 mei 2026 om 18:01Het demonstratierecht in Nederland staat onder druk, waarschuwt Nationale ombudsman Reinier van Zutphen. De overheid en de politiek richten zich volgens hem te veel op risicobeheersing en het beperken van overlast. Dat ontmoedigt burgers om te demonstreren, stelt de ombudsman.De Tweede Kamer en het kabinet zijn zich steeds nadrukkelijker gaan bemoeien met het debat over demonstraties, constateert de ombudsman. Hij onderzoekt deze ontwikkeling sinds 2018. Tegelijkertijd is de publieke en politieke beeldvorming rond demonstraties negatiever geworden.Van Zutphen ziet een neerwaartse spiraal ontstaan. Hoe meer de overheid en de politiek inzetten op controle en begrenzing, hoe groter de afstand tot demonstranten wordt. "Sommige burgers haken daardoor af, terwijl anderen juist verharden. Dat versterkt vervolgens de neiging tot verdere risicobeheersing."De aandacht gaat vaak uit naar incidenten en ordeverstoringen, terwijl de meeste demonstraties vreedzaam verlopen, benadrukt de ombudsman. Daardoor voelen burgers zich minder gesteund om publiekelijk hun mening te uiten. Van Zutphen: "Probeer risico's niet te beheersen met algemeen beleid dat álle demonstranten raakt, vanwege incidenten bij een deel van de demonstraties."De ombudsman ziet deze ontwikkeling ook terug in lokaal beleid. Gemeenten leggen regelmatig standaardbeperkingen op die op gespannen voet staan met het demonstratierecht. Ook zijn er vaker moties en wetsvoorstellen vanuit de Tweede Kamer en het kabinet om demonstraties verder in te perken.Om een vraag te kunnen stellen dien je in te loggen. Log in of maak binnen 1 minuut jouw gratis account aan.Lees meer over:Nationale ombudsmanBinnenland