vandaag, 11:01Twisted in Utrecht maakt jam van afgedankt fruit. De aardbeien en peren zijn te groot, te klein of misvormd en daarom ongewild door supermarkten. Maar niet door Mirjam, want met de smaak is niks mis. "We hebben geen spullen met schimmel erop of zo, het is vaak esthetisch." In de productiekeuken in de voormalige gevangenis op het Wolvenplein staan tientallen glazen potten met allerlei soort jam. Van aardbeien met verveine tot bramen met lavendel. En paprikajam of tomatenjam: ook groenten krijgen een tweede kans als basis voor chutney en relish. Zo gaat Mirjam te werk: Mirjam maakt jam van tweedekans fruit in de strijd tegen voedselverspillingAl tien jaar maakt Mirjam van der Werff jam met haar zakenpartner Angela Vlot en dat is aan haar tempo en geroutineerde bewegingen te zien. Mirjam zet glazen potten in de oven om te steriliseren, roert in een van de pannen, gooit er suiker bij en houdt de oven ondertussen in de gaten om de schone potten er weer uit te halen. De jam en chutneys zijn gemaakt van producten die telers en handelaren niet verkopen. "Bijvoorbeeld mango's die zijn ingekocht voor een zaterdagochtend op de markt. Maar het regende die dag, dus kwamen er minder mensen en nu zijn er mango's over", zegt Mirjam. "Of een netje met sinaasappels waar één slechte in zit maar dan heb je nog zes goede sinaasappels over." Het fruit is misschien wat gehavend door regen of een valpartij maar nog goed genoeg om jam van te maken.Een derde in de prullenbakDat gehavende producten niet worden verkocht in winkels ligt deels aan consumenten en deels aan afspraken. Fruit dat in de winkel ligt, moet nog een paar dagen goed zijn in de koelkast. Producten die door een beschadiging nog wel goed zijn maar de termijn van een paar dagen niet meer halen, belanden niet in de schappen. Een stuk fruit mag ook niet de winkel in als het te klein en te licht is. Uit het Food Waste Index Report van de Verenigde Naties blijkt dat wereldwijd een derde van het geproduceerde voedsel in de prullenbak terechtkomt. In Nederland wordt zo'n 20 procent van het eten weggegooid. Mirjam en Angela werkten jaren geleden samen in de horeca en zagen met eigen ogen hoeveel er weggegooid werd en daar wilden ze iets aan doen. Topje van de ijsbergOndertussen verwerken Mirjam en Angela bijna 18.000 kilo groente en fruit per jaar tot jam, chutney en relish. "En dat is nog steeds maar het allerkleinste topje van de ijsberg. Dus we kunnen het echt nog beter doen met z'n allen. Het ultieme doel is natuurlijk dat we onszelf overbodig maken", zegt Mirjam. De frambozenjam met wijn is ondertussen ingekookt en als het enigszins is afgekoeld, gaat het in een grote machine met een trechter. Mirjam stelt de machine in op de juiste hoeveelheid en haar moeder die als (zeer gewaardeerd) manusje van alles één dag in de week bij Twisted werkt, vult geoefend de glazen potjes. Een deksel en sticker maakt het af en dan is het 24 uur wachten tot de jam goed is gekoeld.Wat Mirjam zelf het liefst op haar boterham smeert? Geen jam in ieder geval. "Dat komt denk ik omdat ik er zoveel mee bezig ben elke dag." Maar bij haar thuis wordt de jam gewaardeerd. "Alle potjes waar een scheve sticker op zit of die niet helemaal gevuld zijn, gaan mee naar huis en daar krijg ik hele blije kinderen van", zegt Mirjam lachend.