vandaag, 09:51Het verdwijnen van feestlocaties in de Achterhoek zet door. Recente voorbeelden zijn Nijhof in Halle, Fox in Vragender, Het Witte Paard in Zelhem en Hartjes in Gaanderen. "Het laatste getapte biertje deed me wel wat."Eslam (10) is één van de vele schoolkinderen die de laatste maandag in juni een bezoekje bracht aan de bouwplaats in Halle. Daar verrijst de nieuwbouw van de dorpsschool. Hij had een tekening gemaakt met schommels, omdat op de school nu nog te weinig schommels zijn.Eslams kunstwerk ging in een pvc-buis die als tijdscapsule dient en door bouwvakkers wordt verstopt in de nieuwe school. Tijdens het feestelijke moment op de bouwplaats zei interim-schooldirecteur Amanda Waters te hopen dat het nog 'vele jaren duurt' voordat de tijdscapsule wordt gevonden.Dansen bij NijhofNog niet eens zo lang geleden werd gedanst op die plek, het was het onderkomen van Zaal Nijhof, dat in 2024 sloot. De gemeente Bronckhorst kocht het pand voor de school. Een feestlocatie in de Achterhoek die een andere functie krijgt, het is een trend die al langer aan de gang is. Vijf jaar geleden uitte de Vereniging Dorpshuizen en Kleine Kernen Gelderland al haar zorgen over het teloorgaan van een stuk cultuur met het verdwijnen van zalencentra. Achterhoekse zalencentra stoppen: 'Stukje cultureel erfgoed verdwijnt'(opent in nieuw venster)In Halle wacht een zelfde lot, al ziet schoolbestuurder Waters een lichtpunt, want het oude Nijhof wordt bij de school 'getrokken': "Het zalencentrum heeft geschiedenis hier. Mensen hebben er bijzondere momenten meegemaakt. Ik vind het heel mooi dat we een deel daarvan kunnen behouden voor de toekomst. De komende vijftig, zestig jaar zal zaal Nijhof nog een stukje van het dorp blijven."Fox wordt Hart van Vragender14 kilometer verderop in Vragender denkt Ilona Lageschaar (35) aan het feest dat haar oom en tante gaven toen ze 25 jaar getrouwd waren. Het was in Fox, aan de Winterswijkseweg. "Mijn oma heeft hier haar 60ste verjaardag gevierd", zegt ze.Zeven jaar geleden ging de deur op slot. Ilona heeft nu de sleutel en heeft grootse plannen met het gebouw.Ilona is van Stichting Hart van Vragender die het zalencentrum nieuw leven wil inblazen. Geen feesten meer, maar een plek die mensen verbindt en waar je voor zorg terecht kunt. "Een deel ontmoeting, een deel zorgpreventie. Iets van fysiotherapie, ergotherapie, een pedicure hierin."We zien het zelf als een grote puzzel. We hebben de kantjes allemaal al liggenDe huidige eigenaren, de familie Gunnewick, willen Fox graag aan de stichting verkopen, zegt Wilma Veldkamp-Gunnewick namens de familie. Ilona en de anderen van Hart van Vragender zijn er nog niet, zegt Ilona. Er gaapt een gat van 400.000 euro voor de overname van Fox. "We zien het zelf als een grote puzzel. We hebben de kantjes allemaal al liggen.”De stichting is met verschillende dingen bezig, klinkt het. De subsidieaanvragen, potentiële huurders.” En er is dus geld nodig. Ilona: "We zoeken nog geldschieters, investeerders." In de video vertelt Ilona over haar plannen.Enquête in het dorpUit een enquête in Vragender kwam naar voren dat inwoners behoefte hebben aan een sportschool en kinderopvang. De initiatiefneemster: “Fysiotherapie gecombineerd met sportschool is het idee, ook een horecaplek. Voor gewoon een kop koffie of om samen te eten.” In het oude Fox zit nog een complete horecakeuken. Die blijft dus, zegt de orthopedisch instrumentmaker van beroep. "Samen eten verbindt. Dit is echt een plek waar veel disciplines die te maken hebben met gezondheid en met zorg, samenkomen.”Een school in Halle, een ontmoetingscentrum met zorg in Vragender. Ze staan haaks op partycentra die veranderen in woonruimtes. Zoals dat gebeurt in Zelhem, waar op de plek van Het Witte Paard aan de Ruurloseweg 37 appartementen komen. Ilona Lageschaar beaamt dat ook in haar dorp woonbehoefte is. "Meerdere mensen hebben gekeken naar woningbouw in dit pand. Van binnen vind ik het ook mooi. Maar in Fox kun je hooguit vier à vijf woningen creëren." Ze wijst op de Sint-Antonius van Paduakerk, die nu negen woningen telt. "Dan is dit maar een klein stukje."Gaanderen verder zonder de HartjesIn Gaanderen hebben eind mei Hans en Toos Hartjes na 47 jaar de deur van Zaal Hartjes aan de Rijksweg achter zich dichtgetrokken. "Het laatste getapte biertje deed me wel wat", zegt Hans. De laatste tien jaar moesten Toos en hij het hebben van de kroegfeesten. Bruiloften en zaalfeesten waren er nog amper en de horecasluiting in coronatijd hielp ook niet mee, vertelt de oud-kastelein. "We hadden hier vroeger veertig verenigingen die ons centrum beschouwden als hun clubhuis."Hij en Toos hadden 'misschien wel twintig potentiële kopers', maar pas in augustus vorig jaar was het raak. Er komen appartementen op de plek van Hartjes, zegt Hans. En nee, gaat hij in een adem verder. Hij en zijn vrouw gaan er niet wonen. Verdwenen zalencentra in de Achterhoek. Met de + en - kun je de kaart groter en kleiner maken. Klik je op het icoontje, dan vind je informatie over het betreffende centrum. Daarbij moet worden opgemerkt dat De Kruisberg in Doetinchem tot medio juli nog open zegt te zijn. Het pand is verkocht aan een ontwikkelaar in Doetinchem (zie kader onderaan).