De ombudsman van het Oekraïense leger, Olha Reshetylova, verschijnt maandag tegen het middaguur op een scherm in de Prins Bernhardzaal, op landgoed De Zwaluwenberg in Hilversum. „Ik hoop niet dat jullie ooit in een situatie komen zoals wij”, zegt ze, „de invasie, de oorlog.”

Maar zo ja, dan heeft ze tips. Bijvoorbeeld: betrek partners, kinderen en ouders van militairen vóór het zover is, voor het kritiek wordt. „Zorg dat familieleden de commandant kennen en vertrouwen.” Reshetylova vertelt over vermiste en gewonde militairen, over eenheden die omsingeld werden door Russen. „Er zijn familieleden die de commandant van ‘hun’ militair strafrechtelijk willen vervolgen. Als het misgaat en het vertrouwen ontbreekt, dan willen familieleden bloed zien.”

We horen al een tijdje de waarschuwingen van inlichtingendiensten over de dreigingen. We weten niet of die waarheid worden, maar het is voorstelbaar

De ongeveer vijftig defensiemedewerkers in de zaal kwamen naar het landgoed om met elkaar te praten over de mindset van militairen en hun thuisfront. Defensie bereidt zich namelijk voor op een nieuw soort oorlog. De geplande en afgebakende missies naar Litouwen of Afghanistan zijn bekend. Het gezin krijgt dan een kinderboek thuis dat Heel veel kusjes heet, over een schildpad die op reis gaat, en een schildpadknuffel. Er zijn familiedagen in de Efteling, verwendagen, thuisfrontdagen, commandantbrieven met updates, telefooncirkels, contactpersonen voor geestelijke en praktische hulp en een jaarlijkse jeugdbivak voor de kinderen tussen acht en vijftien jaar.