10 jun 2026 om 19:55Update: 26 min. geledenHet luchtalarm verdwijnt tóch niet uit Nederland. Meer dan logisch, vertellen deskundigen aan NU.nl. Zij verbaasden zich over het eerdere besluit, in tijden van extra voorbereidingen op geopolitieke spanningen. De kracht zit namelijk in de eenvoud van het systeem.Onlangs ontving crisisexpert Kenny Meesters een Oekraïense delegatie op de Universiteit van Tilburg. Die kon niet geloven dat Nederland het luchtalarm wilde afschaffen. "'Zijn jullie gek geworden?', zeiden ze. Het luchtalarm is een deel van hun leven geworden, het geeft ze zekerheid en houvast."Het was een vraag die veel Kamerleden en veiligheidsregio's bezighield. Hoe kan de overheid oproepen tot voorbereidingen op crises en tegelijkertijd het bekendste noodmiddel afschaffen? Of zoals Meesters het formuleerde: "Wat heb je aan je noodpakket als je niet gewaarschuwd wordt?"Dinsdag bleek dat dat kwartje ook was gevallen bij justitieminister David van Weel. Drie weken geleden wilde hij het Waarschuwings- en Alarmeringssysteem (WAS) nog afschaffen, nu komt er een nieuw sirenenetwerk. "In een onzekere geopolitieke tijd is het belangrijk dat de overheid op tijd en op meerdere manieren kan waarschuwen", schreef hij op X.De reden voor de afschaffing was vooral financieel. Er was geen budget om het verouderde systeem te vervangen. Dat wordt nu aangevuld door het ministerie van Defensie. Daarnaast was de gedachte dat het naar telefoons verzonden NL-Alert genoeg was. Maar zonder een plan B ben je erg kwetsbaar, benadrukken de deskundigen.'Al na een paar uur vallen telefoons uit'NL-Alert, dat in 2012 werd geïntroduceerd, heeft een aantal voordelen ten opzichte van de sirenes. Het luchtalarm bedient met 4.200 palen 75 procent van Nederland, het NL-Alert haalt 92 procent van het land. Ook kan je bij NL-Alerts berichten meesturen en gericht zenden naar een deel van het land.Maar het NL-Alert is afhankelijk van een paar zaken, zegt Meesters. Mensen moeten een mobiele telefoon bezitten die ook aanstaat, de zendmasten moeten aanstaan en daar moet voldoende stroom voor zijn. "Je hebt ook laaggeletterdheid, arbeidsmigranten met een taalbarrière, digibeten", vult directeur Arjen Littooij van Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond aan.Littooij vond het afschaffingsplan niet passen bij de landelijke oproep voor voorbereidingen op 72 uur stroomuitval. "Al na een paar uur vallen de eerste telefoons uit. Dan heb je niets meer aan een NL-Alert. Je moet een alternatief hebben", zegt Littooij. WAS-palen kunnen tot 92 uur door en hebben noodstroom.Elektriciteitscentrales doelwit bij oorlogHet voordeel van het luchtalarm zit 'm in zijn simpelheid. "Je hebt geen ontvanger nodig, behalve je oren", zegt Meesters. Daarnaast gebruiken de sirenes veel minder stroom en geen mobiele netwerken. Zo wordt je waarschuwingssysteem niet getroffen als het mobiele netwerk uitvalt.Kijk bijvoorbeeld naar Oekraïne, zegt Littooij. "Rusland bestookt daar elektriciteitscentrales om de samenleving te ontregelen. Dan heb je niets meer om de bevolking te alarmeren."De simpelheid komt ook naar voren in de hoge drempel voor een schallende sirene. Hierdoor is de dreiging voor iedereen duidelijk. NL-Alerts worden ook lokaal ingezet, bijvoorbeeld om te waarschuwen voor rook van een natuurbrand. Meesters merkt op dat te veel alerts iets kunnen veranderen aan hoe gealarmeerd we nog zijn als er echt iets levensbedreigends gebeurt.Naar binnen, alles dicht en radio aanHet debat om het luchtalarm af te schaffen speelt al langer. Al sinds 2006 zijn er om de paar jaar weer kabinetten die de WAS-palen willen opdoeken. Telkens stak de Kamer daar een stokje voor. Zo ook dit keer.Hoe simpel de luchtalarmen ook zijn, de boodschap die daarbij hoort, mag volgens de crisisexpert weer wat glans krijgen. "Vroeger had je de campagne: ga naar binnen, sluit ramen en deuren en zet de radio en tv aan. Wellicht moet de overheid dat weer onder de aandacht brengen."Om een vraag te kunnen stellen dien je in te loggen. Log in of maak binnen 1 minuut jouw gratis account aan.Lees meer over:Binnenland