Mijn collega Jeroen Kraan noemde het een "jammerlijke timing" dat ik op vakantie was. Nét toen ik heerlijk langs de Portugese kust wandelde, bracht paus Leo XIV namelijk zijn encycliek uit. Die gaat over wat het betekent om mens te zijn nu technologie en kunstmatige intelligentie de wereld in hun greep houden.
Nu laat ik me niet zomaar tegenhouden door een ongelukkige timing. Dus las ik bij terugkomst alsnog de brief van de paus, getiteld Magnifica Humanitas, de magnifieke mensheid. Daar wil ik het toch nog over hebben.
De paus stipt in zijn boeiende relaas van tientallen pagina's keurig alle grote techkwesties van deze tijd aan. Hij waarschuwt voor de mogelijke risico's van AI, algoritmes, cyberaanvallen, de toenemende macht van grote techbedrijven en hun steenrijke eigenaren.
"Technologie is niet simpelweg een gereedschap", schrijft de kerkelijk leider. "Wanneer het de maatstaf wordt die alles beoordeelt, bepaalt technologie wat van belang is. Zo worden mensen teruggebracht tot radertjes in een systeem dat wordt voortgestuwd door een steeds verdergaande drang naar efficiëntie."
Laten we onze menselijkheid niet uit het oog verliezen, waarschuwt de paus. "Het alomtegenwoordige technocratische denkkader waarin we leven, versterkt door de digitale revolutie en AI, heeft als risico dat een antimenselijke visie de standaard wordt."
