Wie had ooit gedacht dat de paus op Tweede Pinksterdag de weg zou banen voor drie Nederlandse instellingen die zich bezighouden met de financiële sector? Maandag publiceerde paus Leo XIV zijn encycliek Magnifica Humanitas (Prachtige mensheid), met als ondertitel ‘over de bescherming van de mens in het tijdperk van kunstmatige intelligentie’. En vandaag waarschuwen het Centraal Planbureau (CPB), De Nederlandsche Bank (DNB) én de Autoriteit Financiële Markten (AFM) eenstemmig voor de toenemende risico’s van AI voor de financiële stabiliteit.
Heel vreemd is dat niet: zowel de paus als de toezichthouders zien de wereld in rap tempo veranderen. De pauselijke encycliek, een belangrijk religieus en moreel document binnen de Katholieke Kerk, is een echo van de Rerum Novarum-brief van Leo XIII. De brief van deze verre voorganger van de huidige Leo had in 1891 de positie van arbeiders in de Industriële Revolutie als belangrijkste thema.
Anno 2026 vindt Leo XIV dat AI ontwapend moet worden, en „moet worden bevrijd van logica die haar verandert in een instrument voor dominantie, uitsluiting en de dood”. Niet de techniek zelf is het probleem, aldus de paus, wel het risico dat die de mens zal domineren.
