Deze verslechterende economische omstandigheden beginnen hun weerslag te krijgen op de woningmarkt. Hoewel uit de monitor van de koopwoningmarkt van het eerste kwartaal van 2026 blijkt dat het nóg niet code rood is, is extra alertheid wel op zijn plaats, zegt hoogleraar woningmarkt Peter Boelhouwer.
De oorlogen in het Midden-Oosten en Oekraïne zorgen voor hogere energieprijzen, er is onzekerheid over het Amerikaanse handelsbeleid, de hypotheekrentes stijgen en de bouwkosten nemen verder toe. Dat is allemaal nog geen reden tot paniek, zegt Boelhouwer. Maar hij waarschuwt wel voor de gevolgen van een afkoelende woningmarkt, als er niet wordt ingegrepen.
De stijgende hypotheekrente zorgt ervoor dat huishoudens minder kunnen lenen voor een woning. Vanwege de sluiting van de Straat van Hormuz verhoogde de Europese Centrale Bank eerder al de rente, waarna hypotheekverstrekkers de hypotheekrente verhoogden. Dat heeft direct invloed op de woningmarkt, blijkt uit gegevens van Van Bruggen Adviesgroep. En met name starters ondervinden daar de gevolgen van, doordat een eerste woning kopen daardoor steeds lastiger wordt.
Een ander signaal van een afkoelende markt is dat de woningprijzen weliswaar blijven stijgen, maar dat het tempo duidelijk afneemt. De prijsindex van bestaande koopwoningen lag in het eerste kwartaal van 2026 nog 5,2 procent hoger dan een jaar eerder. Daarmee zet de afzwakkende prijsontwikkeling van de afgelopen kwartalen door. Kopers hoeven bovendien minder vaak heel fors te overbieden. Gemiddeld werd in het eerste kwartaal van 2026 nog 3,7 procent boven de vraagprijs geboden, tegenover 5,7 procent een jaar eerder.
