De Russische invasie van Oekraïne in februari 2022 veroorzaakte een energiecrisis en inflatiepiek waarvan Europa grotendeels was hersteld, maar de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran op 28 februari leidden tot ongekende verstoringen van de energievoorziening.
ECB-economen analyseerden of consumenten gevoeliger zijn geworden voor geopolitieke schokken. Uit de eigen consumentenenquête van de ECB bleek dat consumenten meteen meer aandacht gingen besteden aan prijsveranderingen zodra het conflict uitbrak - ook al lag de inflatie toen nog op circa 2 procent, precies op het streefniveau van de ECB. Bijna de helft van de respondenten gaf in maart 2026 aan prijsveranderingen nauwlettend te volgen - een vergelijkbaar aandeel als in januari 2023, toen de inflatie in de eurozone 8,6 procent bedroeg.
"Dit suggereert dat consumenten de Iranoorlog ervaren als 'dubbel litteken'", schrijven de ECB-onderzoekers in hun blog, dat niet vanzelfsprekend het officiële standpunt van de bank weerspiegelt. "Deze twee littekens kunnen elkaar versterken en zullen de komende maanden waarschijnlijk de verwachtingen en het gedrag van consumenten blijven beïnvloeden."
Zulke littekens, of herinneringen aan financiële stress, maken consumenten gevoeliger voor nieuwe schokken, aldus de economen. "Dit maakt stagflatiescenario's, een combinatie van stijgende prijzen en afnemende groei, hardnekkig in de beleving van consumenten. En het kan de macro-economische onzekerheid versterken en uiteindelijk de consumptieve bestedingen beïnvloeden."
