Intensivist Armand Girbes en zijn collega’s deden zes jaar geleden een bijzonder onderzoek met proefpersonen, namelijk naar de maat van de schoen waarmee je in het ziekenhuis het snelst de reanimatieruimte kon bereiken. De grootste maat in de test was 47, de schoenmaat van Usain Bolt, wereldrecordhouder op de 100 meter sprint. Uit het onderzoek, dat in een internationaal tijdschrift werd gepubliceerd, kwam naar voren dat je op schoenen met maat 38 het snelst ter plekke bent.
„Toch zal een schoenmaker terecht liever vertrouwen op de eigen kunde en jou de schoen geven die het beste bij je voeten past, niet maat 38”, zegt Girbes (Groningen, 1959), die vrijdag afscheid neemt als hoogleraar intensivecaregeneeskunde aan de VU. De schoenen-trial is een soort parodie op de gerandomiseerde klinische studie. „Die staat in medische wetenschap erg op een voetstuk, maar levert lang niet altijd nuttige informatie op”, zegt Girbes. „Zo bleek uit ons onderzoek dat gegevens die we niet meten belangrijker zijn dan de gegevens die we wel meten voor de overlevingskansen bij ernstige longaandoeningen en sepsis [bloedvergiftiging].”
Girbes, die lang de intensive care (IC) van het VUmc leidde, kraakt vaak kritische noten over de zorg en de medische wetenschap – in columns, boeken en interviews. Tijdens de coronapandemie pleitte hij er op een gegeven moment voor om covidpatiënten niet langer automatisch voorrang te geven boven bijvoorbeeld hart- en kankerpatiënten. „Dat leidde tot gedonder met mensen die het niet met me eens waren”, zegt hij. „Maar mijn voorspelling dat we in latere jaren oversterfte zouden krijgen onder niet-covidpatiënten is helaas wel uitgekomen.”
