zondag 21 juni, 17:56Ziekenhuizen moeten afspraken maken over de spreiding van eenvoudige, planbare zorg, maar dat komt 'onvoldoende' van de grond. Dat laten meerdere Gelderse ziekenhuizen weten. Over het concentreren van complexe zorg, waaronder complexe kankeroperaties, zijn wel afspraken op papier gezet. Begin 2027 moeten ze in werking gaan, ook al waarschuwen ziekenhuizen voor de effecten.Ingewikkelde kankeroperaties worden vanaf volgend jaar op minder plekken uitgevoerd. Het idee is: hoe groter het aantal specifieke operaties in een ziekenhuis, hoe meer ervaring de chirurgen hebben en hoe hoger de kwaliteit kan zijn. Vanuit meerdere Gelderse ziekenhuizen klinkt er echter kritiek. De focus zou niet alleen maar moeten liggen op aantallen, ook op kwaliteit, uitkomsten, samenwerking en bereikbaarheid. Harderwijkers naar A'damHet Slingeland Ziekenhuis uitte dit voorjaar haar zorgen(opent in nieuw venster) bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) over het nieuwe beleid. Zo vreest ze onder meer voor het verlies van kennis en ervaring. Omroep Gelderland vroeg de andere acht ziekenhuizen in Gelderland hoe zij hiertegen aan kijken."De gevolgen voor een regionaal ziekenhuis als St Jansdal zijn ingrijpend", zo laat het Harderwijker ziekenhuis weten. Patiënten moeten vanaf 2027 voor complexe operaties bij kwaadaardige long- en niertumoren naar het Antoni van Leeuwenhoek in Amsterdam. Dat betekent voor iemand uit Harderwijk zo'n 2 uur aan extra reistijd.Complexe aortachirurgie verplaatst het St Jansdal naar het UMC Utrecht. Voorbereiding, controles en nazorg blijven wel in Harderwijk, Lelystad of Dronten. Domino-effectHoewel patiënten na een ingreep wel in de regio terugkomen voor een verdere behandeling, waarschuwen ziekenhuizen voor een domino-effect: als bepaalde kankeroperaties verdwijnen, verliest een ziekenhuis ook een deel van de expertise. Zo geldt voor het St Jansdal dat de afdeling longchirurgie onder druk komt te staan. "Als longkankeroperaties naar elders gaan, wordt het lastig om longchirurgie in z’n algemeenheid te behouden." Een patiënt met een goedaardige aandoening die niets met kanker te maken heeft zou dan ook naar een ander ziekenhuis moeten. 'Verder reizen'Ook Ziekenhuis Rivierenland in Tiel heeft zorg afgestoten. Operaties bij longkanker en endeldarmkanker vinden nu plaats in gespecialiseerde centra in midden Nederland. Dat zet de toegankelijkheid van de zorg volgens de zorginstelling onder druk. "Voor een deel van de patiënten betekent dit dat zij verder moeten reizen en vaker tussen ziekenhuizen bewegen. Voor veel mensen is dat goed te doen, maar niet voor iedereen."Het SKB in Winterswijk zegt dat het in veel gevallen nog wel lukt om ook complexe zorg relatief dichtbij huis te organiseren. Ongeveer één op de tien Achterhoekse patiënten heeft ingewikkeldere zorg nodig en wordt dan meestal in de regio Twente geopereerd. Eerlijke ruil?Zorgverzekeraars moeten met ziekenhuizen die complexe operaties niet meer uitvoeren afspraken maken over de wijze waarop het verlies wordt opgevuld. Dat kan in de vorm van het terugkrijgen van eenvoudigere zorg of geld. Rijnstate neemt bijvoorbeeld volgend jaar patiënten uit de regio Doetinchem over die een complexe operatie voor long- of nierkanker moeten ondergaan. Het Slingeland zal vanaf volgend jaar patiënten uit de regio Arnhem ontvangen voor minder complexe aandoeningen aan de longen of nieren. Het Arnhemse ziekenhuis heeft een soortgelijke afspraak ook met Ziekenhuis Gelderse Vallei. Spreiden blijft lastigUiteindelijk moeten er ook afspraken worden gemaakt over het regionaal spreiden van laagcomplexe zorg. "Dit komt in de praktijk nog onvoldoende van de grond", reageert Ziekenhuis Rivierenland. Uit de rondvraag blijkt dat spreiding van planbare en eenvoudige zorg minder duidelijk geregeld is en het grotendeels afhangt van hoe zeer ziekenhuizen bereid zijn om zorg af te staan. Het SKB in Winterswijk geeft aan dat in de grensregio al wel lukt om over laagcomplexe, planbare zorg afspraken te maken. "Samen met ZGT, MST en Saxenburgh zijn we gestart met een gezamenlijke proef om wachttijden voor galblaas-, liesbreuk- en navelbreukoperaties structureel te verkorten." Een patiënt uit Duitsland krijgt hierdoor de mogelijkheid om in Winterswijk sneller geopereerd te worden. Het Nijmeegse ziekenhuis CWZ heeft niet gereageerd. Dit ziekenhuis vreest dat regionale zorg verdwijnt door strenge normen(opent in nieuw venster)