Het is een hardnekkige denkfout, zegt Schelto Kruijff, chirurg-oncoloog en hoogleraar in het Groningse academische ziekenhuis UMCG. „Gisteren vroeg ik het nog aan mijn studenten: wie denken er allemaal dat we zo oud kunnen worden door de toegenomen mogelijkheden in de medische zorg?” Bijna alle handen gingen de lucht in. „Ik zei: wat dacht je van schoon drinkwater? Schone straten? Schone lucht?”

Ziekenhuizen dragen veel minder bij aan de gezondheid dan mensen denken. Sterker, ze veroorzaken veel óngezondheid, betoogt Kruijff (48) in zijn donderdag verschenen boek Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk.

Natuurlijk kunnen ziekenhuizen veel betekenen voor individuen, vertelt Kruijff in een klassieke vergaderruimte in het UMCG. „Voor iemand die een niertransplantatie kan krijgen bijvoorbeeld, en daardoor niet steeds weer naar het ziekenhuis hoeft voor dialyse. Zoals mijn schoonvader: zijn leven verbeterde sterk.”

Maar maken ziekenhuizen met zulke operaties Nederland ook gezonder? Het aantal mensen met nierfalen stijgt. Voor echte gezondheidsverbetering moet je dát terugdringen, zegt Kruijff. „In de winkels ligt voedsel met veel te veel zout, wat slecht is voor je nieren. En het probleem van de zorg is dat die een aanzuigende werking heeft: als er geen behandeling was, zouden mensen zuiniger zijn op hun nieren.”