Van de 173 middelbare scholen waar NU.nl mee sprak, maakt bijna twee derde deze examenweken gebruik van buitenstaanders als surveillant. Sommige doen dat al vijftien jaar of langer, maar minstens twee derde van deze 'inhuurscholen' is daar pas mee begonnen na de komst van de zogeheten werkdrukgelden in 2022. Medewerkers mogen elk jaar samen kiezen waarvoor dat geldpotje wordt stukgeslagen, zolang het de werkdruk maar verlicht.
Het Augustinianum in Eindhoven besloot het aantal hulptroepen flink uit te breiden. "Voor de komst van de werkdrukgelden maakten we slechts sporadisch gebruik van externe surveillanten", vertelt rector Marc van Dongen. "Nu hebben we een pool van acht externen, plus twee toezichthouders die er het hele jaar door zijn. Die surveilleren ook tijdens gewone toetsen of vangen een klas op als de docent ziek is."
Toch zijn bij elk examen ook altijd eigen medewerkers aanwezig, benadrukken de ondervraagde scholen. Van Dongen: "Per examen werken wij met maximaal drie externen. Die doen het eenvoudigere werk. Ze geven geen instructies, maar delen blaadjes uit en begeleiden bijvoorbeeld examenkandidaten naar de wc."
Veel scholen hebben meer surveillanten nodig dan vroeger. Dat komt door het 'passend examineren' van leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben bij examens. Zo zijn er leerlingen die vanwege autisme hun examen in een prikkelarme ruimte mogen maken, leerlingen aan wie vanwege dyslexie het examen wordt voorgelezen, of leerlingen van wie het handschrift zo onleesbaar is dat zij het examen op de computer mogen maken. Zulke hulp wordt regelmatig geboden in een andere ruimte dan waar de andere kandidaten geëxamineerd worden, wat extra surveillanten vereist.
