Versnelling is een structurele dwang van de moderne samenleving, stelde de Duitse socioloog Hartmut Rosa. Volgens hem kunnen moderne sociaaleconomische systemen (denk aan de arbeidsmarkt, politiek, media, sociale relaties) alleen stabiel blijven door voortdurend in beweging te blijven, door steeds snel te veranderen. Deze logica van sociale versnelling zie je volgens Rosa ook terug in onze privérelaties.
Ik ken mensen die hun ontspanning efficiënt organiseren. Zij benaderen hun sociale contacten als een agendapunt met een maximale tijdsduur, terwijl verbondenheid en wederkerigheid juist tijd nodig hebben. Volgens mij speelt dit akelige verschijnsel overal. Nu ik er op ben gaan letten zie ik de symptomen op veel terreinen. Een kabinet dat valt voordat het echt meters heeft kunnen maken. Bedrijven die voortdurend in transformatie zijn maar zelfs met dure adviseurs de weg kwijtraken. Universiteiten die vroeger louter lesgaven en onderzoek deden moeten nu internationaliseren, polarisatie bedwingen en ondertussen miljarden bezuinigen.
Nederland verkeert daardoor al jaren in een continue crisismodus. „De tijd is uit zijn voegen”, verzuchtte Hamlet toen hij de wereld om hem heen niet meer vanzelfsprekend vond. De veranderingen waren hem te snel gegaan. Oftewel: de tijd is van het padje; de wereld is ontspoord.Een illustratief en veelbesproken voorbeeld is de decentralisatie van de jeugdzorg toen het Rijk hiervoor de verantwoordelijkheid overhevelde naar de gemeenten. Het idee was dat het ‘dichterbij’ brengen van zorg beter en goedkoper zou worden. Maar er ontstonden grote problemen: wachtlijsten, personeelstekorten, geldgebrek. Nu, ruim tien jaar later, is de jeugdzorg nog steeds niet op orde.
