Ik denk de laatste tijd vaak aan deze bekende frase uit The Great Gatsby van F. Scott Fitzgerald: „They were careless people, Tom and Daisy.” De roman speelt in de roaring twenties, een tijd van economische euforie, opkomende massamedia en blind geloof in de vrije markt. Tom en Daisy zijn New Yorks oud geld. Ze hebben de dood van een vrouw (die Daisy achteloos aanrijdt) en een moord (ze laten haar man denken dat Gatsby achter het stuur zat) op hun geweten, maar ze verschuilen zich achter een schild van geld en macht. Aan het einde van de roman vertrekken ze met de noorderzon, zonder een spoor van schuld of schaamte.
Ik heb het Engelse citaat laten staan, want hoe vertaal je ‘careless’ hier goed? Is het zorgeloos, roekeloos, onachtzaam of onverschillig? Het is in ieder geval de houding waarmee je bewust grote risico’s neemt omdat de praktische gevolgen er voor jou toch niet toe doen, afgeschermd als je bent door je maatschappelijke positie.
De volledige passage uit The Great Gatsby laat aan duidelijkheid niets te wensen over: „Het waren onverschillige mensen, Tom en Daisy – ze maakten dingen en wezens kapot en trokken zich dan terug in hun geld of hun grenzeloze onverschilligheid of wat het ook mocht zijn dat hen bijeenhield, en lieten anderen de rommel opruimen die ze hadden achtergelaten.”
