vandaag, 11:26Met een insectennet speurt ecoloog Wouke Willemijn van Hees de natuur af. Ze vangt en telt wilde bijen en zweefvliegen. Soms hoeft ze niet eens goed te kijken om te weten welke soort ze heeft gevangen. Even ruiken is genoeg.Van Hees vangt de insecten met haar net en bekijkt vervolgens om welke soort het gaat. Daarbij kunnen piepkleine kenmerken het verschil maken. Een mannetje van de heidezandbij herkent ze zelfs aan zijn geur. "Waar dit voor mij naar ruikt zijn van die goedkope snoepjes die je wel eens op het schoteltje krijgt als je een bon krijgt in het restaurant."Die geur gebruikt ze bij het determineren. Het mannetje van de zilveren zandbij, die nu ook vliegt, kan erop lijken, maar ruikt anders. Soms ruikt Van Hees de zoete geur al wanneer het insect nog in haar net zit.Bij of zweefvlieg?Ook wilde bijen en zweefvliegen kunnen behoorlijk op elkaar lijken. Toch is er een simpele manier om ze uit elkaar te houden. Wilde bijen hebben lange antennes op hun kop. Bij zweefvliegen zijn die veel kleiner en lijken ze meer op knopjes.Van Hees maakt zich over beide groepen zorgen, maar vooral over de zweefvliegen. "De meeste mensen weten wel dat het met de wilde bijen niet goed gaat. Er is veel aandacht voor en dat is goed, maar ik maak me eigenlijk ‘s nachts als ik ga slapen veel meer zorgen om die zweefvliegen, want daar gaat het echt nog veel slechter mee."Droogte maakt de ‘supermarkt’ leegOok in Gelderland zijn er zorgen. De provincie heeft veel verschillende natuurgebieden, van uiterwaarden tot de hoge zandgronden van de Veluwe. Dat zorgt voor veel verschillende leefgebieden. Vooral soorten die afhankelijk zijn van water hebben het volgens Van Hees moeilijk. Verdroging, klimaatverandering en aanhoudende warmte spelen daarbij een rol.De hitte is ook direct merkbaar. Een kleine roetbij die Van Hees normaal in grote aantallen ziet, komt ze dit jaar nauwelijks tegen. "Dus elke kleine roetbij is zowat een feestje waard omdat ze zo weinig voorkomen dit jaar." Omdat het insect zwart is, warmt het bovendien snel op in de zon.Droogte zorgt daarnaast voor minder voedsel. Planten die te weinig water krijgen, maken minder nectar en stuifmeel aan. Ze kunnen nog wel bloeien, terwijl er nauwelijks iets te halen valt. "Dus de supermarkt en de koelkast zij gewoon leeg en daar zijn de insecten afhankelijk van."Wat kunnen we doen?Van Hees wijst ook op pesticiden. Insecten krijgen die volgens haar via bloemen binnen. "Daardoor worden ze sloom, dom en gaan ze uiteindelijk dood."Wie zelf iets wil doen, kan volgens haar vaker biologisch eten en ook biologisch geteelde sierplanten kopen. Daarmee neemt de vraag naar teelten waarbij pesticiden worden gebruikt af.Ondertussen moet er meer zicht komen op hoe het met bestuivers gaat. De EU heeft een gezamenlijke monitoringsmethode vastgesteld. In 2025 zijn de tellingen waarmee we trends kunnen berekenen, gestart. En vanaf 2027 zal de monitoring in de praktijk een belangrijke rol spelen. Voor Nederland zijn 150 monitoringslocaties voorgeschreven.Voor Van Hees betekent het vooral: blijven zoeken, vangen en tellen. Want juist door jarenlang te tellen wordt zichtbaar welke soorten standhouden en welke steeds moeilijker te vinden zijn.
Wilde bijen en zweefvliegen hebben het zwaar: ‘Elke kleine roetbij is een hoera-moment: gelukkig ben je er nog’
Met een insectennet speurt ecoloog Wouke Willemijn van Hees de natuur af. Ze vangt en telt wilde bijen en zweefvliegen. Soms hoeft ze niet eens goed te kijken om te weten welke soort ze heeft gevangen.








