Mensen zijn soms een beetje hysterisch, verzucht de IJslandse minister van Buitenlandse Zaken Katrín Gunnarsdóttir. Even daarvoor heeft ze in haar kantoor – schuin achter de Höfði-villa, die sinds 1986 bekend staat als het Reagan-Gorbatsjov-huis – in Reykjavik uitgelegd waarom IJsland op 29 augustus een referendum houdt over de vraag of de regering moet gaan praten met de Europese Unie over toetreding.
Het gaat nu alleen nog om de vraag of de gesprekken – die in 2015 door een eurosceptische regering definitief werden afgekapt – hervat moeten worden. Sommigen zien het referendum echter nu al als een uitverkoop aan de EU. Gunnarsdóttirs verzuchting over hysterie is een reactie op de slogan ‘Iceland is not for Sale’, een knipoog naar ‘Greenland is not for sale’ in reactie op dreigementen van de Amerikaanse president Donald Trump om Groenland in te lijven. De IJslandse variant doet het goed sinds de regering in maart bekendmaakte dit referendum te willen houden.
IJsland is een rijk land en ligt geopolitiek gezien op een handige plek, midden in de zogeheten GIUK-gap, de strategische waterlinie uit de Koude Oorlog in de noordelijke Atlantische Oceaan die moest voorkomen dat Rusland zich vanaf daar naar het westen kon richten. Die linie is nieuw leven ingeblazen nu vanuit de NAVO de militaire operatie Arctic Sentry is begonnen om de Russische en vermeende Chinese dreiging tegen te gaan. IJsland, dat lid is van de NAVO, maakt samen met de andere Noord-Europese landen, Canada, de VS en Groot-Brittannië deel uit van deze missie.
