Op 15 augustus wordt herdacht dat Japan in 1945 capituleerde nadat de VS twee atoombommen had afgeworpen op Hiroshima en Nagasaki. Daarmee kwam een definitief einde aan de Tweede Wereldoorlog.
Maar in de beleving van veel Nederlanders eindigde de Tweede Wereldoorlog al op 5 mei 1945. Het antwoord op de vraag wanneer de oorlog precies eindigde, lijkt niet zozeer van historische feiten afhankelijk maar ook van geografische en politieke factoren. In Frankrijk tekende Wehrmacht-generaal Alfred Jodl op 7 mei 1945 in Reims de onvoorwaardelijke overgave van alle Duitse strijdkrachten tegenover de Amerikaanse stafchef generaal Walter Bedell Smith. Maar op 8 mei capituleerde Duitsland nogmaals in Berlijn op aandrang van Sovjetleider Jozef Stalin tegenover het Rode Leger.
Het historische gewicht dat aan de ene of andere datum wordt gehecht, is nogal verschillend. Dat wordt in Nederland geïllustreerd door het feit dat de jaarlijkse 4/5 mei herdenking op de Dam in Amsterdam gezien wordt als de ‘échte’, die ook wordt opgeluisterd door de koning. En de herdenking van het definitieve eind van de Tweede Wereldoorlog op de 15de augustus in Den Haag, is minder nationaal. Meer iets dat alleen ging over de kolonie Nederlands-Indië. Maar minder belangrijk dus, zoals ook blijkt uit het mindere gewicht dat de regering hecht aan die herdenking. Het staatshoofd is bijvoorbeeld maar eens in de vijf jaar aanwezig.
