vandaag, 06:20Medische onderzoeken richtten zich van oudsher meer op mannen dan op vrouwen. Het gevolg: een kenniskloof. Er is daardoor minder bekend over aandoeningen bij vrouwen dan bij mannen. Hoogleraar en afdelingshoofd Gynaecologie en Verloskunde Annemiek Nap van het Radboudumc legt uit wat die kloof inhoudt, wat de gevolgen zijn en waarom het volgens haar belangrijk is om ‘m te dichten.Omdat vrouwen zwanger kunnen zijn zonder dat ze het weten, men zwangere vrouwen wilde beschermen door hen bij geneesmiddelenonderzoek uit te sluiten en vrouwen hormonale schommelingen hebben, werd medisch onderzoek lang alleen op mannenlichamen gedaan. Best begrijpelijk, legt Nap uit. “Want als onderzoeker wil je dat omstandigheden constant hetzelfde zijn, maar de gezondheid van vrouwen is niet elke dag hetzelfde.” Niet expresHet gebrek aan kennis over vrouwengezondheid is niet met opzet ontstaan, omdat men vrouwen in het verleden wilden uitsluiten. Maar gevolgen zijn er wel. Vrouwen kunnen andere aandoeningen hebben dan mannen, anders reageren op medicatie of andere uitingen van aandoeningen hebben. Te weinig kennis zorgt ervoor dat symptomen soms minder goed of minder snel worden herkend. Daardoor krijgen zij soms later een diagnose of niet de goede. Nap: “En waardoor vrouwen minder jaren in goede gezondheid leven dan mannen, dat weten we uit onderzoek.” 'Niet zeuren, dit moet je verdragen'De oplossing? Aandoeningen bij vrouwen serieuzer nemen. Er aandacht voor hebben. In de spreekkamer en in onderzoek, stelt Nap. “Er is vaak tegen vrouwen gezegd: deze klacht hoort erbij, niet zeuren, dit moet je verdragen. Zoals bij pijn bij de menstruatie of overgangsklachten. Dat is niet acceptabel.”Het onderwerp gaat Nap aan het hart. “Vrouwen zijn kwetsbaar doordat ze kinderen kunnen krijgen. Die krijgen ze exact op het moment dat ze een positie moeten verwerven in de maatschappij en carrière moeten maken. We moeten ons er bewust van zijn dat vrouwen nu eenmaal kinderen moeten krijgen en we daarom goed voor ze moeten zorgen en hun gezondheid verbeteren en beschermen.”Een inhaalslag in onderzoek is volgens haar essentieel. Niet alleen omdat dat ‘gewoon fijn’ is voor vrouwen en hun families, maar voor de hele maatschappij. “Vrouwen maken meer medische kosten, omdat ze vaker ziek zijn en meer ziekteverzuim hebben. Dat is economisch ongunstig. Het helpt ons allemaal als vrouwen gezond zijn.” Wat eerst?Prioriteit ligt volgens haar bij problemen en klachten bij de menstruatiecyclus, pijn en de overgang. Bij aandoeningen die het vaakst voorkomen en de meeste impact hebben op vrouwen en dus de economie. “Dan kom je bijvoorbeeld niet uit op kanker. Dat komt relatief minder voor.”Het Radboudumc werkt aan die inhaalslag. Verschillende onderzoeken(opent in nieuw venster) gaan over aandoeningen die alleen vrouwen krijgen, maar ook naar aandoeningen die zich bij vrouwen anders gedragen dan bij mannen. Voorbeelden zijn onderzoek naar endometriose, bekkenpijn, spierinvasieve blaaskanker, psoriasis, trombose- en bloedingsziekten en de juiste dosering van medicijnen tijdens de zwangerschap.Nijmeegs ziekenhuis stelt vrouwen vaker centraal bij medisch onderzoek(opent in nieuw venster)Meer onderzoek, meer geldNap pleit voor meer onderzoek. Daarvoor is geld van de overheid nodig, stelt ze. Midden juni ontving minister Sophie Hermans een werkagenda voor vrouwengezondheid(opent in nieuw venster), gemaakt door mensen uit het veld. Het plan beschrijft welke stappen nodig zijn om de kenniskloof te verkleinen, zoals meer onderzoek, betere kennisdeling, meer aandacht voor sekseverschillen in de zorg en nauwere samenwerking. Er werd echter geen nieuw, afzonderlijk onderzoeksbudget bekendgemaakt.Teleurstellend, vindt Nap. “Er waren eerder twee rondes voor subsidie voor vrouwspecifieke aandoeningen. Maar er waren ruim honderd verzoeken voor vijf subsidies. Dat is buitenproportioneel. Er is een grote behoefte aan onderzoek. De onderzoekers staan klaar, de onderzoeksvragen zijn geformuleerd bij wetenschappelijke verenigingen. Nu nog het geld.”Deborah (28) heeft endometriose: 'Diagnose heeft zeven jaar geduurd'(opent in nieuw venster)