vandaag, 05:0133 procent van de buitenreclame in de stad Utrecht promoot ongezonde voeding. Dat blijkt uit onderzoek van RTV Utrecht. Dit terwijl de gemeente Utrecht grote gezondheidsambities heeft, waaronder het terugdringen van overgewicht. “Ook als je geen honger hebt, denkt je brein: ‘eten’.” Met 33 procent is ongezonde voeding de grootste categorie in de buitenreclames die je in Utrecht stad tegenkomt. Veelgeziene producten zijn bijvoorbeeld hamburgers en kipnuggets (McDonald's), ijsjes (Magnum) en alcoholhoudende dranken (Stëlz).Tegenstrijdig beleidTegelijkertijd zegt de gemeente Utrecht dat gezondheid voorop staat. De gemeente wil dat in 2040 nog maar één op de tien kinderen en jongeren overgewicht heeft. Op dit moment heeft ongeveer één op de zes kinderen in de stad overgewicht of ernstig overgewicht (obesitas). Ook heeft ruim één op de drie volwassenen overgewicht.In 2024 gaf de gemeente ongeveer 550.000 euro uit om overgewicht en obesitas tegen te gaan. Inmiddels besteedt de gemeente jaarlijks meer dan 1 miljoen euro aan het programma Gezond Gewicht Utrechtse Jeugd, laat het in een schriftelijke reactie weten. Ook steunt de gemeente projecten voor gezonde schoollunches.Maar daarnaast verdient de gemeente elk jaar ongeveer 3,5 miljoen euro aan het contract voor buitenreclame. Dat gaat om alle reclames, dus niet alleen om reclame voor ongezonde voeding. Daarnaast bespaart de gemeente bijna 4 miljoen euro per jaar, omdat het reclamebedrijf de bushokjes en ander straatmeubilair, zoals bankjes, onderhoudt.DiscussieIn de Utrechtse gemeenteraad is al langere tijd discussie over welke buitenreclame toegestaan zou mogen worden. Eind 2023 schreef het college van B&W in een brief aan de gemeenteraad dat het verbieden van bepaalde reclames effect kan hebben op de inkomsten die de gemeente haalt uit de reclamecontracten. Ook belangenbehartigers van reclamebedrijven gebruiken dit als belangrijk argument om te zorgen dat er geen verandering komt.VerslavingHet heeft effect als mensen reclames zien. En juist reclames voor voeding zijn bijzonder effectief, vertellen verschillende experts aan RTV Utrecht. Een voedselreclame is een signaal voor het brein dat het kan eten. Dat zegt Roger Adan, professor moleculaire farmacologie aan het UMC Utrecht en expert in hersenprocessen rond eetgedrag, obesitas en eetstoornissen. “Ook als je niet aan eten denkt of honger hebt, denkt je brein ‘eten’.”Uit de verzamelde data blijkt dat juist in woonwijken vaker reclames voor ongezonde voeding te zien zijn dan in het centrum. In de wijken gaat gemiddeld niet een derde maar de helft van de reclames over ongezonde voeding.Voor mensen die al worstelen met overgewicht is de aanwezigheid van zulke reclames extra lastig: buitenreclames zijn overal en je kunt er niet voor kiezen om ze niet te zien. Adan: “Vergelijk het met een rookverslaving, je moet dan plekken vermijden om terugval te voorkomen.”De gemeente wijst in haar reactie op het onderzoek vooral op de rol van het Rijk en pleit voor landelijke regels, zodat reclamebedrijven overal met dezelfde afspraken werken. De huidige contracten wil de gemeente niet tussentijds aanpassen. "Deze contracten zijn afgesloten onder de voorwaarden die eerder zijn afgesproken", laat wethouder Susanne Schilderman weten. Nieuwe regels kunnen volgens haar leiden tot schadeclaims van reclamebedrijven.