Voor het eerst is live waargenomen hoe zich een nieuw stuk oceaanbodem heeft gevormd. In het zuidoosten van de Indische Oceaan registreerde een groep Franse wetenschappers het opensplijten van de aardkorst, waarna er een enorme hoeveelheid lava uitstroomde, die vervolgens verhardde. Daardoor was de oceaanbodem op die plek ruim een meter breder geworden. In groot detail beschrijven de Franse geologen deze woensdag in Nature de opeenvolging van een serie spectaculaire gebeurtenissen.
„We hebben enorm geluk gehad”, reageert geofysicus Jean-Yves Royer van de universiteit van Brest, die de studie coördineerde. Eind februari 2024 hadden hij en zijn collega’s op de oceaanbodem, op een diepte van twee kilometer, een serie meetinstrumenten uitgestald. Prompt twee maanden laten registreerden die een spreading event, zoals de nieuwvorming van oceaanbodem wordt genoemd. „Binnen twee maanden al! Terwijl de heftigheid van de gebeurtenis die we nu gezien hebben, zich slechts eens in de veertig jaar voordoet”, reageert Royer via e-mail.
Het spreiden van oceaanbodems is een cruciaal onderdeel van de platentektoniek, de constante beweging van grotere en kleinere stukken aardkorst ten opzichte van elkaar. De aardkorst bestaat voor 70 procent uit oceanische korst, en voor 30 procent uit continentale korst (dat de continenten vormt). Oceanische korst is zwaarder dan continentale korst, en door afkoeling ook zwaarder dan de onderliggende aardmantel. Vroeg of laat zinken oceanische platen daardoor terug naar beneden, diep de aarde in (bijvoorbeeld aan de westkant van Zuid-Amerika).
