Vliegtuigen scheerden door de avondzon, over bergen en boven steden, op een gigantisch scherm, begeleid door actiefilmmuziek op bioscoopvolume. De tweedaagse NAVO-top begon dinsdag met een onvervalste Top Gun-vibe. Een hele dag was uitgetrokken voor een bijeenkomst met de wapenindustrie. Trotse politici presenteerden nieuwe samenwerkingsverbanden. Industriëlen glunderden op het podium in Ankara van oor tot oor.

Op een forum voor de defensie-industrie kondigden NAVO-landen en bedrijven deals aan ter waarde van tientallen miljarden. Voor tankvliegtuigen en voor drones, voor satellietnetwerken en voor moeilijk ontginbare grondstoffen. Alleen al met een project voor een nieuw drone-afweersysteem was 40 miljard dollar gemoeid.

„We hebben niet de luxe van tijd. We hebben nu nieuwe capaciteiten nodig”, zei NAVO-chef Mark Rutte. „De veiligheidssituatie vereist het.” De defensie-industrie moet niet zoemen, zei hij, maar brullen.

Nu de defensie-uitgaven in Europa met tientallen miljarden per jaar stijgen is de vraag: waar moet al dat geld heen? De westerse defensie- industrie is na jaren van schaarste simpelweg niet toegerust voor de massaproductie waar de overheden in Europa (en de VS) op dit moment om vragen. Nu er eindelijk geld is, is er niet genoeg productiecapaciteit.