Kijkt ze tevreden, machtig, twijfelend? Direct herkenbaar is ze in ieder geval. Al van een afstand steekt het bekende jasje van Angela Merkel, de langst zittende regeringsleider van de Duitse Bondsrepubliek (2005-2021), fel blauw af tegen de goud-beige achtergrond, haar blonde kapsel kennen we van duizenden foto’s, al lijken de haren hier wat verwaaid te zijn.
„Ausdrucksstark”, ‘vol uitdrukking’, noemt deze vrijdagochtend een groepje bezoekers het geschilderde portret van Angela Merkel, dat dinsdag in het Berlijnse Bode-Museum werd onthuld. Wikkend en wegend staan ze er voor, over het jasje spreken ze, over de barnstenen halsketting, een verwijzing naar haar Oost-Duitse achtergrond, en vooral: over de blik. Want: wat wil deze geschilderde Merkel de kijker eigenlijk zeggen?
Nederland heeft geen traditie om van de regeringsleider een geschilderd portret te laten maken; in Duitsland gebeurt het sinds Helmut Schmidt er in 1976 mee begon, en van zijn voorgangers bestaande schilderijen erbij hing. Zeven portretten hangen inmiddels naast elkaar in het Kanzleramt, het werkgebouw van de bondskanselier in Berlijn. Het zijn schilderijen waarmee de voormalige politici hun eigen beeld voor het nageslacht kunnen bepalen, zoals Helmut Kohl als vriendelijke opa van de Duitse eenwording, of Gerhard Schröder, Merkels voorganger, die zich door Jörg Immendorf als een marmeren Caesar-buste liet afbeelden.
