De spookreferenties, verwijzingen naar wetenschappenlijke studies die niet bestaan, werden gebruikt door honderden wetenschappers die verbonden zijn aan Nederlandse universiteiten.
Die conclusie volgt na onderzoek van De Groene Amsterdammer en de Data School aan de Universiteit van Utrecht. Zij onderzochten ruim 130.000 gepeerreviewde publicaties in wetenschappelijke tijdschriften. Bij een peerreview controleren vakgenoten het wetenschappelijke werk.
Van de onderzochtte publicaties bevatte in 2023 een op de veertienhonderd artikelen een spookreferentie. In de eerste maanden van 2026 was dat opgelopen naar een op de tweehonderd. In totaal waren er 748 verwijzingen in 208 onderzoeksartikelen naar niet bestaande studies.
Opvallend genoeg verschenen de meeste publicaties in gerenommeerde wetenschappelijke tijdschriften, zoals het Journal of Heart and Lung Transplantation, Public Administration en Computers, Environment and Urban Systems. Het roept vragen op in hoeverre de onderzoeken zijn gepeerreviewed.
De Groene Amsterdammer wijt de toename aan de opkomst van generatieve kunstmatige intelligentie. De stijging van spookreferenties begon rond december 2023, ongeveer een jaar na de komst van ChatGPT.
