Goedendag en welkom in dit liveblog. Hier hou ik, Sanne Oving, je op de hoogte van de vijftiende dag van de openbare verhoren van de parlementaire enquête naar het coronabeleid.0:01Afspelen knopKijk hier live mee naar coronaverhoor van Ferd GrapperhausLiveblog9 minuten geledenBeeld: ANPOnenigheid binnen kabinet over invoer avondklokHet kabinet spreekt met één mond, is een veelgehoorde uitspraak in Den Haag. Maar rond de avondklok bestonden ook flinke meningsverschillen binnen het kabinet, blijkt tijdens het gehoor van Grapperhaus. Er was dan ook "goede discussie" over de maatregel, zegt de oud-minister.Naast dat Grapperhaus zelf de avondklok een "moeilijke en zware maatregel" vond, had ook Kajsa Ollongren (destijds minister van Binnenlandse Zaken) grote bezwaren. Bij het gehoor van oud-minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken) bleek ook al dat de maatregel hem zwaar op de maag lag.In een gesprek met de twee bewindslieden heeft Grapperhaus gezegd dat ze "epidemiologisch met de rug tegen de muur stonden". Ondanks die individuele bezwaren droeg het kabinet later uit achter de maatregel te staan.31 minuten geledenEmotionele Grapperhaus: 'Niet helemaal overtuigd van doelmatigheid avondklok'Grapperhaus wordt emotioneel zodra het over de avondklok gaat. De omstreden maatregel lag al eerder dan januari 2021 op tafel, maar toen zag hij nog geen aanleiding om die in te voeren. "Het kwam neer op mijn handtekening en daar had ik geen zin in. Femke Halsema zei dat ik gezonde tegenzin had. Het was gespeelde tegenzin."In januari 2021 werd de maatregel alsnog ingevoerd. De oud-minister baseerde dat besluit op drie criteria: medische noodzaak, doelmatigheid (helpt zo'n avondklok in de bestrijding van het virus) en handhaafbaarheid. Over die doelmatigheid had hij later alsnog sterke twijfels."Ik vond de argumentatie van het OMT niet om over naar huis te schrijven, om het netjes te zeggen", zegt Grapperhaus. "Ik was niet helemaal overtuigd van de doelmatigheid. Op het onderdeel medische noodzaak begreep ik het wel." Hij wijst onder meer op alarmerende berichten over de besmettelijkheid van de Britse en Zuid-Afrikaanse variant die het kabinet toen bereikte.Grapperhaus had ook grote grondrechtelijke bezwaren, zegt hij. Maar: "Op enig moment heb ik gezegd dat we, of je het leuk vindt of niet, het recht op volksgezondheid zwaarder moeten laten wegen."Eerdere berichten47 minuten geledenGrapperhaus: 'Duurde te lang voor coronawet er kwam'In het begin van de crisis werden de coronamaatregelen vastgelegd in noodverordeningen die burgemeesters moesten ondertekenen. De Amsterdamse burgemeester Femke Halsema benoemde dat maandag al. Pas in december 2020 kwam er een wettelijke basis met een coronawet. Kwetsbaar, noemde Halsema dat democratische proces.Ook Grapperhaus vond dat er eerder wetgeving had moeten komen. "We hebben er met z'n allen veel te lang over gedaan", zegt Grapperhaus. De oud-minister was daar zelf ook bij, benadrukt hij. Maar ook in de debatten met de Kamer werden steeds weer nieuwe punten genoemd die in de wet opgenomen moesten wordenEigenlijk zou je als parlement in zo'n situatie drie tot vijf Kamerleden moeten uitvaardigen die in een parlementaire commissie meedenken over spoedwetten, geeft Grapperhaus de commissie mee.1 uur geledenBeeld: ANPTweede verhoor: Jaap van DisselOud-OMT-baas Jaap van Dissel zagen we begin deze maand ook al in de enquêtezaal. Zijn verhoor ging toen vooral over de manier waarop het OMT adviseerde en hoe de crisisstructuur in elkaar zat. De commissie gaf toen al aan niet in te gaan op de mondkapjes en de avondklok. Dat gaat vandaag dus wel gebeuren. Van Dissel verzette zich in het begin van de pandemie nog tegen de inzet van niet-medische mondkapjes; pas later veranderde het OMT van mening. En over de avondklok zei het OMT dat het "een aanvullende bijdrage" zou kunnen leveren aan het terugbrengen van het aantal besmettingen, al was het volgens de experts ook niet duidelijk hoeveel effect een avondklok daadwerkelijk zou hebben.2 uur geledenBeeld: ANPEerste verhoor: Ferd GrapperhausFerd Grapperhaus was van 2017 tot 2022 minister van Justitie en Veiligheid. Tijdens de coronapandemie boog hij zich onder meer over de naleving van de coronamaatregelen en de wettelijke verankering van die coronaregels. Tijdens zijn ministerschap kwam hij zelf in opspraak vanwege het niet naleven van de coronaregels op zijn eigen bruiloft.Maar vandaag gaat het vooral over het invoeren van de avondklok. Grapperhaus noemde de maatregel zelf "een laatste redmiddel" en moest halsoverkop ook nog een wettelijke onderbouwing regelen toen de rechtbank een streep haalde door zijn oude plan. Ook de rellen die ontstonden naar aanleiding van de avondklok vielen onder zijn portefeuille als justitieminister.Di om 9.00 uAvondklok en onrust in de maatschappij onder de loep genomenHoe kijken oud-bestuurders en betrokkenen naar de invoering van de omstreden avondklok? En is er goed gereageerd op de daaropvolgende rellen? Het zijn enkele vragen die we deze week veel voorbij horen komen in de enquêtezaal. Eergisteren werden de Amsterdamse burgemeester en oud-korpschef Henk van Essen bevraagd over de avondklok. Vrijdag gaan we Hanneke Schippers-Spanninga, toenmalig directeur Constitutionele Zaken en Wetgeving bij het ministerie van Binnenlandse Zaken, en Romy Quint van actiegroep Vrouwen voor Vrijheid horen. Vandaag belooft een interessante dag te worden. Voormalig OMT-baas Jaap van Dissel moet vanmiddag voor de tweede en laatste keer voor de commissie verschijnen. Ook Ferd Grapperhaus, toenmalig minister van Justitie en Veiligheid wordt twee keer verhoord, al wordt vanochtend zijn eerste keer.Lees meer over: