Hij regelde een zolder vol wetenschappers uit alle hoeken van de wereld om nu eens, op een warme oktoberdag in 2024, bij elkaar te googelen hoeveel mensen er ooit onder Nederlandse vlag in slavernij hadden geleefd. De dertig academici waren fellows van het Netherlands Institute for Advanced Studies (NIAS) in Amsterdam, waar Leendert van der Valk aan een boek werkte over het slavernijverleden.
Sommigen kwamen gefrustreerd met niks, anderen met uiteenlopende cijfers. Alle Nederlandse diepten één en hetzelfde aantal op: „600.000 Afrikanen”, ongeveer 5 procent van de totale trans-Atlantische slavenhandel. Maar dat kón niet kloppen. Waar was het Aziatische deel van de Nederlandse handel, Sri Lanka, India, de plantages in ‘de Oost’? Daar dook het getal van „1,5 miljoen” Nederlandse slaven op.
Van der Valk (45) maakte de „vergeten plekken, vergeten mensen” het onderwerp van zijn boek, dat net is verschenen. Hij raadpleegde een lading aan recent historisch onderzoek en dook in de archieven. Hij kwam tot heel andere schattingen dan de geijkte „600.000 Afrikanen” van Wikipedia en schoolboeken: miljoenen mensen leefden ooit onder Nederlandse slavernij. In Vergeten plekken, vergeten mensen (uitgeverij Boom) biedt hij een „atlas” van het Nederlandse slavernijverleden: een reeks historische verhalen uit minder bekende streken, van Tobago tot Angola, Taiwan en Japan. Daarnaast presenteert hij een nauwgezette berekening van de aantallen mensen om wie het ging, gebaseerd op een lange lijst archiefmateriaal en historisch onderzoek.
