Vorige week maakte de CPNB bekend 1 augustus mee te varen met de Canal Parade. Zo wil deze stichting achter de Boekenweek verhalen vieren „die mensen helpen zichzelf te zijn” en aandacht vragen voor „de groeiende druk op queerboeken”. Ik ken wel een queerboek dat mij als homo heeft geholpen mezelf te zijn: De Vierde Man van Gerard Reve, in 1981 door diezelfde CPNB geweerd als Boekenweekgeschenk wegens de homoseksuele inhoud.
Reve, na de afwijzing door CPNB in 1981 nog 25 jaar in leven, noch de homogemeenschap heeft van de organisatie ooit excuses ontvangen. Ook heeft de CPNB het literair boegbeeld van de Nederlandse lhbti-gemeenschap niet officieel gerehabiliteerd, of hem opnieuw benaderd toen zijn geaardheid meer salonfähig was geworden. Zolang de stichting niet door het stof gaat voor deze onomwonden homofobie uit haar verleden, verdient zij geen plek op de Canal Parade – hoe kleurrijk de speciale ‘Boekenboot’ ook wordt versierd.
Je vraagt je af wat de zedenmeesters van CPNB bezielde, toen zij van Gerard Reve een novelle verlangden waarin homoseksualiteit geen rol speelde. Reves uitgever Wim Hazeu formuleerde het treffend in een uitzending van Andere Tijden, het geschiedenisprogramma van de NTR en VPRO: „Je kunt van een koe niet vragen of hij eieren wil leggen”. Dat is dan ook niet gebeurd, hoewel Reve zich voor zijn doen heeft ingehouden: „Ik doe het drie keer met een vrouw, en slechts één keer met een jongen”, beschreef hij het boek in Andere Tijden. „En dan nog wel met één van het meisjesachtige type.”
