vandaag, 05:01De botenparade van de Utrecht Pride vanmiddag moet de zichtbaarheid van de lhbti+-gemeenschap vergroten. Maar Utrecht heeft ook een een lange queer geschiedenis, die niet altijd zichtbaar is. "Verwijzingen naar queer personen zijn met een lampje te zoeken.""Dat hele Domplein, dat was een soort cruiseplek voor homomannen," vertelt Marijke Huisman, historicus van de Universiteit Utrecht. Ze staat naast een plaquette in de grond die verwijst naar de vervolgde 'sodomieten' van Utrecht. Gewurgd werden ze. "Een van de ergste straffen uit die tijd." In heel Utrecht zijn plekken die een rol speelden in de queer geschiedenis van de stad. Huisman wil die verborgen geschiedenis zichtbaar maken. Seks in de kapelIn 1730 zag de conciërge van de Dom twee mannen seks hebben in de Michaelskapel in de toren. "Seks hebben in een kerk was sowieso niet de bedoeling, maar seks tussen mannen was een grote zonde." De conciërge had zelf problemen met het stadsbestuur en dacht zijn eigen hachje te kunnen redden door de mannen te verraden. Hij had niet kunnen vermoeden dat hij daarmee een gigantische vervolgingsgolf van homoseksuelen in gang zette die zich uitstrekte over de hele Republiek. Huisman gekscherend: "Dat is eigenlijk een beetje de claim to fame van Utrecht in de queer geschiedenis van Nederland." Het woord Utrechtenaren bleef jarenlang in heel Nederland een scheldwoord voor homo's. In de 18e eeuw vonden homo's elkaar op het Domplein: In Utrecht begonnen de vervolging van homoseksuelen.Uit onderzoek bleken veel meer homoseksuele mannen, toen nog sodomieten genoemd, in Utrecht rond te lopen. Een heel netwerk was er van mannen die elkaar kenden en elkaar opzochten in bepaalde kroegen en het plein naast de Dom. In Utrecht werden achttien mannen opgepakt, veroordeeld en opgehangen. Een plaquette op het Domplein verwijst daar naar. Huisman is er blij mee. Maar: "Het is de enige concrete referentie naar de geschiedenis van queers in de hele stad. Dat vind ik best wel matig." Dirkje KuikZe geeft met de vrijwilligersorganisatie Queer U Stories rondleidingen door de stad om de verborgen lhbti-geschiedenis zichtbaar te maken. De wandeling komt ook langs andere plekken, zoals het huis van transvrouw Dirkje Kuik. Een bekende kunstenaar die in de jaren 70 in transitie ging. Bekijk hier het verhaal van de Utrechtse transvrouw en kunstenaar Dirkje Kuik :Voor het huis van Dirkje Kuik ligt sinds kort een tegel in de grond met een qr-code. "Maar die dingen zijn nauwelijks zichtbaar." Er staan inderdaad meerdere vuilniszakken bovenop. "Ik weet niet of dit nou de meest monumentwaardige omgang met Dirkje Kuik is." Stichting BEFHuisman stopt tijdens haar rondleiding ook voor Oudegracht nummer 261. Nu een sports- en grillbar, maar in de jaren 70 zat hier de Heks. Met in de werfkelder de Heksenkelder: de eerste feministische boekhandel van Nederland en op de begane grond feministisch café de Heksenketel. Dat de organisatie een lesbische inslag had is wel af te leiden aan de naam van de stichting. De Stichting ter bevordering van emancipatie en feminisme, afgekort tot BEF. Lesbische geliefden Sylvia en Dorelies richtten de eerste feministische boekwinkel op: Niet alleen zebrapadenHuisman breekt een lans voor meer zichtbaarheid van homogeschiedenis van Utrecht. "Homoseksualiteit is niet een 21e-eeuws fenomeen, het bestaat veel langer." En daar mag de stad best wat erkenning aan geven. "We hebben een regenboogfietspad, een zebrapad, dus symbolen all over the place, maar verwijzingen naar concrete geschiedenis van queer personen zijn met een lampje te zoeken." Dat vindt ze raar voor een stad die een regenboogstad wil zijn. "Overal hangen bordjes voor elke fucking belangrijk persoon of gebeurtenis. Waarom blijft het dan bij lege symbolen als zebrapaden en maak je geen bordjes over concrete geschiedenissen van mensen die al eeuwen een bijdrage leveren aan de stad." Lees ook(opent in nieuw venster)Lees ook(opent in nieuw venster)
Dirkje Kuik en stichting BEF: het verborgen queer verleden van Utrecht
De botenparade van de Utrecht Pride vanmiddag moet de zichtbaarheid van de lhbti+-gemeenschap vergroten. Maar Utrecht heeft ook een een lange queer geschiedenis, die niet altijd zichtbaar is.







