Wéér duren de college-onderhandelingen in gemeenten langer dan voorgaande jaren. Dertien weken na de verkiezingen heeft ongeveer zes op de tien gemeenten een coalitieakkoord, telt de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Dat is een stuk minder dan vier jaar geleden, toen hadden acht op de tien gemeenten na dertien weken al een akkoord.
In dat jaar, 2022, ging de formatie ook al „aanzienlijk trager” dan in 2018, concludeerde NRC. En in 2018 ging het weer langzamer dan vier jaar daarvoor. In 2014 waren in alle gemeenten na dertien weken coalities gesmeed.
Een deadline voor de collegevorming ontbreekt, maar het zomerreces wordt door de meeste gemeenten als informele deadline beschouwd. Dit jaar ziet het ernaar uit dat meerdere de zomer ingaan zonder nieuw collegebestuur. Tussen het presenteren van een akkoord en de installatie van nieuwe wethouders, kan een paar dagen tot een paar weken tijd zitten. De Wethoudersvereniging telt na dertien weken 204 gemeenten waar het nieuwe college inmiddels is geïnstalleerd, van de 340 gemeenten waar afgelopen maart verkiezingen zijn gehouden.
Zolang nog geen nieuw college is gevormd, gaan de huidige wethouders door met hun werk. Ze worden ook geen ‘demissionaire’ wethouders, zoals bij ministers in de Tweede Kamer wel het geval is na verkiezingen. Die term komt niet voor in de Gemeentewet. Er kunnen ook geen onderwerpen ‘controversieel’ worden verklaard, zoals in Den Haag. Wethouders mogen zich tijdens de onderhandelingen voor een nieuwe coalitie nog steeds overal mee bemoeien.
