donderdag 16 juli, 21:30In bijna alle gemeenten zijn de colleges inmiddels gevormd: slechts twee gemeenten in onze regio moeten de onderhandelingen na de zomer voortzetten. Duidelijk is in elk geval dat er méér wethouders worden aangenomen en dat lokale partijen terrein hebben gewonnen ten opzichte van de vorige verkiezingen. Volgende week start het politieke zomerreces, dus is het tijd om de balans op te maken.Hoe zit het met het aantal wethouders en de man-vrouw verdeling?Er worden méér bestuurders aangenomen voor de komende raadsperiode. Bijvoorbeeld in de gemeente Den Haag: daar starten straks niet acht, maar tien wethouders aan een nieuwe bestuursperiode.Ook in andere gemeenten is gekozen voor meer wethouders dan de vorige periode. De gemeenten Delft, Zoetermeer, Westland, Noordwijk, Katwijk en Alphen aan den Rijn krijgen er allemaal een wethouder bij.Daar zijn natuurlijk wel extra kosten mee gemoeid op de gemeentebegroting. In Den Haag kosten de twee extra wethouders bijvoorbeeld 1,3 miljoen euro extra op de begroting. Ook in Delft wordt gerekend met extra kosten optellend tot wel vier ton per jaar.Die extra kosten kunnen dus soms ook tot een breuk leiden in de onderhandelingen. In Leiden is dat het geval: daar zou een extra wethouder ook ongeveer een half miljoen euro extra op de begroting betekenen.Ook is het aantal vrouwelijke wethouders in de regio nagenoeg hetzelfde gebleven. Dat is opvallend, omdat de afgelopen zestien jaar juist steevast een groei was te zien. Landelijk is dat beeld overigens hetzelfde, blijkt uit onderzoek van de regionale omroepen en de NOS. In 2010 was slechts 19 procent van de wethouders in Nederland een vrouw, dat aantal groeide tot 2022 naar 29 procent. In onze regio ligt de verhouding overigens hoger dan het gemiddelde, op ongeveer vijftig procent.Hoe hebben de lokale partijen het gedaan ten opzichte van vorige keer?In onze regio hadden de lokale partijen al een stevige basis in de gemeentebesturen. De groei van die partijen zet zich door: in meer gemeenten kon de 'lokale partij' het initiatief om te formeren overnemen. Lokale partijen zitten in elk geval in 21 gemeenten in het college en hebben er ook nog eens méér wethouders bij gekregen. Die groei kan overigens nog verder doorzetten naar 23 gemeenten: in Leidschendam-Voorburg onderhandelt GBLV nog mee over een nieuwe coalitie en in Leiden werd duidelijk dat Studenten voor Leiden als lokale partij mag aanschuiven bij de vorming van een nieuwe coalitie.De overwinning voor de lokale partijen die zich op de verkiezingsavond aftekende is dus voor een groot deel verzilverd. Lokale partijen zitten in méér gemeenten aan de knoppen en leveren daarnaast dus ook méér wethouders aan de colleges in onze regio.Welke gemeente was de eerste met een akkoord?In Leiderdorp waren ze er het snelst uit(opent in nieuw venster). Die gemeente had slechts zes weken nodig om er uiteindelijk uit te komen. Hoe dat kwam? 'De verschillen tussen de partijen zijn niet zo groot', vertelde Pro-fractievoorzitter Sem Overduin destijds.Wat het maken van het coalitieakkoord daar destijds heeft versneld, is het feit dat de drie partijen eerst de portefeuilles hebben verdeeld en toen pas inhoudelijk zijn gaan praten. 'Vaak doe je dat andersom.'In Leiderdorp zijn drie wethouders inmiddels aan de slag. 'We zijn vervolgens aan drie verschillende tafels met elkaar gaan praten. Aan die tafels zaten gelijk al de wethouderskandidaten en van iedere partij twee mensen. Daarmee konden we de inhoud bespreken en dan kan je best tempo maken.'Welke gemeenten zijn er nog niet uit?LeidenHet leek een gemakkelijke onderhandeling tussen partijen die in de vorige coalitie ook al samenwerkten, er lag een akkoord en toch werd de laatste stap niet gezet. Dat D66 uit de coalitieonderhandelingen stapte betekende voor Leiden een grote politieke verschuiving.De reden? D66 kwam volgens de informateurs van Pro ter elfde uren met het verzoek om een extra wethouderspost te creëren, die discussie liep uiteindelijk zo hoog op dat D66 de stekker uit de gesprekken trok(opent in nieuw venster).Zo moesten Pro en het CDA dus van voor af aan beginnen en hebben de onderhandelaars toch nog een drukke zomer voor de boeg. Begin juli was er een nieuwe mogelijkheid gevonden: Pro en CDA willen gaan samenwerken met Studenten voor Leiden (SVL), de VVD en de ChristenUnie.Leidschendam-VoorburgD66, GBLV en de VVD lagen op dat onderwerp te ver uit elkaar om eruit te komen. D66 ziet namelijk - samen met een groot deel van de andere partijen in de gemeenteraad van die gemeente - niet graag dat Dutch Lake Residence (DLR) de plannen voor een vakantiepark doorzet.Nu onderhandelen Pro, GBLV en de VVD voor een nieuw college. Later moet duidelijk worden of ze daar een akkoord kunnen sluiten.Nieuwe coalitie Noordwijk wil geen asielzoekers opvangen - Omroep West(opent in nieuw venster)Bouw vakantiepark met ruim 200 huisjes aanleiding voor klappen coalitie-onderhandelingen - Omroep West(opent in nieuw venster)Geen mega-opvang en minder betaald parkeren: wensen uit Haagse Stadsmanifest zichtbaar in akkoord - Omroep West(opent in nieuw venster)Een omstreden naam en veel bekende gezichten: dit moet de Haagse wethoudersploeg worden - Omroep West(opent in nieuw venster)