In de jaren zeventig zat natuurkundige en Nobelprijswinnaar Richard Feynman (Nobelprijs 1965) met een vriend in een Thais restaurant in Californië. Zijn vriend twijfelde. Zou hij opnieuw zijn favoriete gemberkip bestellen, of eens iets nieuws proberen? Feynman maakte van deze vraag een wiskundige puzzel. Hij vond ook een oplossing, maar zijn handgeschreven notities werden nergens gepubliceerd.

Mogelijk verklaart dat waarom zijn restaurantprobleem nooit dezelfde bekendheid kreeg als het verwante ‘secretaresseprobleem’, een klassieker uit de theorie van het optimaal stoppen. Bij zulke problemen gaat het erom te bepalen of de mogelijkheid die zich nu aandient goed genoeg is, of dat het de moeite loont om verder te zoeken. Dat speelt niet alleen in restaurants. Wie een huis zoekt, een parkeerplaats kiest of overweegt van baan te veranderen, staat voor hetzelfde dilemma.

Richard Feynman in 1986.Foto Getty Images

Feynmans aantekeningen waren moeilijk leesbaar en bleven decennialang grotendeels onontcijferd. Daar is nu verandering in gekomen. Brian Christian (University of Oxford), Evan Russek (City University of New York) en Thomas Griffiths (Princeton University) reconstrueerden het probleem, inclusief Feynmans oplossing. Hun studie verscheen deze maand in Proceedings of the National Academy of Sciences.