„Everybody needs money. That’s why they call it money.” Aldus de snelgebekte crimeboss Danny DeVito in Heist van David Mamet. De film, uit 2001, zit vol met dit soort geniale cirkelredeneringen, die nergens op slaan, maar met zoveel aplomb gebracht worden dat het enorm komisch wordt.
Heist is behalve de naam van de film ook de naam van een filmgenre, in het Nederlands meestal vertaald als krakers- of oplichtersfilm. ‘Heist’ betekent overval, of kraak, en vooral het (com)plot om zoiets op poten te zetten. De voorbereidingen, de dingen die misgaan, het back-up-plan, het plan voor als het back-up-plan faalt. Het is een genre dat om oneliners en wisecracks draait. En nog steeds onverminderd populair is. Heist viert dit jaar z’n 25ste verjaardag. Net als die inmiddels andere klassieker, Ocean’s Eleven van Steven Soderbergh met – o wat waren ze jong en gevat – George Clooney en Brad Pitt die een zwaarbewaakt casino gaan beroven.
Dat de aarde niet om de zon draait maar om een hoopje verfrommelde bankbiljetten is nu het uitgangspunt van drie nieuwe films. De heistfilm is terug. L’affaire Bojarski is een waargebeurde oplichtersfilm à la Steven Spielbergs Catch Me If You Can (2002) over het kat- en muisspel tussen een agent en een valsemunter.
