Een groep van zo’n vijftienhonderd artsen, gesteund door De Rookvrije Generatie (de Hartstichting, KWF Kankerbestrijding en het Longfonds), dient vrijdag een klacht in bij de Reclame Code Commissie tegen een „misleidende AI-campagne” van tabaksproducent Philip Morris.

Het gaat om promotieborden van het tabaksbedrijf in Nederlandse winkelgebieden. Onder de tekst „Uw keuzevrijheid loopt gevaar” kan de voorbijganger een QR-code scannen die doorlinkt naar een website waarop burgers met een paar klikken hun bezwaren tegen strenger beleid kenbaar kunnen maken bij de Europese Commissie.

De gebruiker hoeft alleen bezwaarpunten aan te klikken en zelf in te vullen, en met behulp van kunstmatige intelligentie komt er vervolgens een betoog uit dat naar de online consultatie van de Europese Commissie voor de herziening van de Europese Tabaksproductenrichtlijn kan worden gestuurd. „Aangeboden door Philip Morris Benelux B.V.”, staat in kleiner lettertype onder de QR-code.

„Dit is geen neutrale burgerparticipatie”, zegt longpatholoog Danielle Cohen daarover tegen NRC. „Dit is een zorgvuldig ontworpen beïnvloedingscampagne die de indruk wekt dat mensen zelfstandig hun mening geven, terwijl zij in werkelijkheid in een vooraf bepaalde richting worden gestuurd. Er zijn tientallen buttons tegen strengere regelgeving, en slechts één button waarbij je kunt aangeven vóór strengere regelgeving te zijn.”