DEET, het werkzame ingrediënt in jungleolie, is al meer dan tachtig jaar het middel dat bijtgrage muggen op een afstand houdt. Dat werkt, totdat de mug doorkrijgt dat er in die weerzinwekkende DEET-damp ook iets te halen valt.
Onderzoekers hebben gelekoortsmuggen in het laboratorium getraind in een Pavlov-experiment waarbij dieren het verkrijgen van voedsel leren associëren met een bepaald signaal, klassieke conditionering. Ivan Pavlov deed dat met honden en een bel, zodra de bel ging begonnen de honden te kwijlen in de verwachting dat er een lekker hapje kwam. Zo’n conditionering blijkt ook bij muggen te werken, beschrijven de onderzoekers in het vakblad Journal of Experimental Biology – zelfs met een prikkel die ze eerst afstotelijk vinden.
Hongerige muggen werden uiteindelijk voor een simpel proefje in een buis gestopt met aan beide uiteinden de warme hand van een onderzoeker; links gewoon en rechts ingesmeerd met DEET. Ongetrainde muggen kozen altijd voor de onbehandelde hand, maar getrainde muggen vlogen heel vaak naar de DEET-hand om daar een bloedmaaltje te halen.
In plaats van insecten afweren kan DEET onder laboratoriumcondities dus ook muggen aantrekken. In de natuur is deze omkering nog niet gezien, maar het is misschien mogelijk dat muggen op den duur gaan wennen aan lage concentraties DEET als iemand zich niet vaak genoeg insmeert, schrijven de onderzoekers.
