Ένας ασθενής στη Γερμανία μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση σε ένα νέο καινοτόμο φάρμακο μέσα σε λιγότερο από δύο μήνες. Ένας ασθενής στην Ελλάδα χρειάζεται, με βάση τη διάμεση τιμή, 619 ημέρες. Στη Ρουμανία, η αναμονή εκτοξεύεται στις 1.201 ημέρες — δηλαδή πάνω από τρία χρόνια.Η νέα έκθεση EFPIA Patients W.A.I.T. Indicator 2025 Survey, που καταγράφει την πρόσβαση των ασθενών σε 168 καινοτόμα φάρμακα με ευρωπαϊκή έγκριση την περίοδο 2021-2024, αποτυπώνει μια Ευρώπη βαθιά άνιση στην πράξη της φαρμακευτικής καινοτομίας. Η έρευνα καλύπτει 36 χώρες και εξετάζει όχι μόνο αν ένα φάρμακο είναι διαθέσιμο, αλλά και πόσο χρόνο χρειάζεται μέχρι να φτάσει στους ασθενείς.Η Ελλάδα κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όροΣύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, στην Ελλάδα είναι διαθέσιμα 69 από τα 168 νέα φάρμακα, δηλαδή ποσοστό 41%. Ο μέσος όρος της Ε.Ε. είναι 45%, με 76 φάρμακα διαθέσιμα κατά μέσο όρο.Η απόσταση από τις χώρες που προηγούνται είναι μεγάλη. Στη Γερμανία είναι διαθέσιμο το 93% των νέων φαρμάκων, στην Αυστρία το 85%, στην Ιταλία το 79%, στην Ελβετία το 76% και στην Ισπανία το 69%.Αντίθετα, η Ελλάδα βρίσκεται χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, κοντά σε χώρες όπως η Κύπρος, η Κροατία και η Ιρλανδία, και σαφώς μακριά από τις μεγάλες αγορές της Κεντρικής και Δυτικής Ευρώπης.641 ημέρες μέσος χρόνος, 619 ημέρες διάμεσος χρόνοςΤο πιο κρίσιμο στοιχείο όμως δεν είναι μόνο πόσα φάρμακα φτάνουν τελικά στους ασθενείς, αλλά και πότε φτάνουν.Στον πίνακα του μέσου χρόνου από την κεντρική ευρωπαϊκή έγκριση έως τη διαθεσιμότητα, η Ελλάδα εμφανίζεται στις 641 ημέρες, έναντι 597 ημερών που είναι ο μέσος όρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.Στον πίνακα της διάμεσης διαθεσιμότητας, που είναι πιο χρήσιμος για τη σύγκριση μεταξύ χωρών επειδή περιορίζει την επίδραση ακραίων τιμών, η Ελλάδα βρίσκεται στις 619 ημέρες, ενώ ο διάμεσος ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 532 ημέρες.Με απλά λόγια, οι Έλληνες ασθενείς περιμένουν περίπου 20 με 21 μήνες για να αποκτήσουν πρόσβαση σε νέες θεραπείες που έχουν ήδη εγκριθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο.Οι χώρες όπου οι ασθενείς περιμένουν περισσότεροΟι μεγαλύτερες καθυστερήσεις, με βάση τον διάμεσο χρόνο διαθεσιμότητας, καταγράφονται στη Ρουμανία, όπου η αναμονή φτάνει τις 1.201 ημέρες. Ακολουθούν η Πορτογαλία με 784 ημέρες και η Λιθουανία με 783 ημέρες.Υψηλές καθυστερήσεις καταγράφονται επίσης στην Κροατία, με 666 ημέρες, στην Πολωνία με 655 ημέρες, στη Σλοβακία με 628 ημέρες, στη Βουλγαρία με 627 ημέρες και στην Ελλάδα με 619 ημέρες.Η εικόνα δείχνει ότι οι πιο αργές διαδικασίες συγκεντρώνονται κυρίως στην ανατολική και νότια Ευρώπη, όπου οι ασθενείς συχνά περιμένουν δύο ή και τρία χρόνια για θεραπείες που αλλού διατίθενται πολύ νωρίτερα.Οι χώρες όπου οι ασθενείς περιμένουν λιγότεροΣτον αντίποδα, η Γερμανία εμφανίζει τον ταχύτερο διάμεσο χρόνο πρόσβασης, με μόλις 56 ημέρες.Ακολουθούν η Ελβετία με 212 ημέρες και η Σερβία με 235 ημέρες. Αν περιοριστεί κανείς αποκλειστικά στις χώρες της Ε.Ε., μετά τη Γερμανία έρχονται η Αυστρία με 259 ημέρες και η Δανία με 268 ημέρες.Η διαφορά ανάμεσα στη Γερμανία και τη Ρουμανία είναι χαώδης: από 56 ημέρες σε 1.201 ημέρες. Δηλαδή ένας Ρουμάνος ασθενής μπορεί να περιμένει πάνω από 21 φορές περισσότερο από έναν Γερμανό ασθενή.Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η διαθεσιμότηταΗ έκθεση τονίζει ότι η «διαθεσιμότητα» δεν σημαίνει απαραίτητα πλήρη και απρόσκοπτη πρόσβαση. Ένα φάρμακο μπορεί να έχει ενταχθεί σε δημόσια αποζημίωση, αλλά να διατίθεται με περιορισμούς, με ειδικά κριτήρια ή μόνο για συγκεκριμένες ομάδες ασθενών.Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, μόλις το 28% των νέων φαρμάκων είναι πλήρως διαθέσιμο, ενώ το 17% είναι διαθέσιμο με περιορισμούς. Το 49% παραμένει μη διαθέσιμο.Για την Ελλάδα, η εικόνα είναι ακόμη πιο σύνθετη: μεγάλο μέρος των διαθέσιμων φαρμάκων δεν είναι πλήρως διαθέσιμο, αλλά υπό περιορισμούς. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και όταν μια θεραπεία «υπάρχει» στο σύστημα, δεν είναι δεδομένο ότι κάθε ασθενής που τη χρειάζεται μπορεί να τη λάβει άμεσα.Καλύτερη εικόνα στα ογκολογικά φάρμακαΗ Ελλάδα εμφανίζει καλύτερη επίδοση στα ογκολογικά φάρμακα. Σύμφωνα με την έκθεση, η διαθεσιμότητα των νέων αντικαρκινικών θεραπειών στη χώρα φτάνει το 57%, πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 51%.Αυτό δείχνει ότι ο καρκίνος αντιμετωπίζεται με μεγαλύτερη προτεραιότητα στα συστήματα αποζημίωσης. Ωστόσο, και εδώ η διαθεσιμότητα δεν σημαίνει πάντα πλήρη πρόσβαση χωρίς περιορισμούς.Η καινοτομία δεν φτάνει παντού την ίδια στιγμήΤο βασικό συμπέρασμα της έκθεσης είναι σαφές: η Ευρώπη εγκρίνει νέα φάρμακα, αλλά δεν τα προσφέρει στους ασθενείς της με την ίδια ταχύτητα.Η χώρα κατοικίας εξακολουθεί να καθορίζει σε μεγάλο βαθμό αν ένας ασθενής θα λάβει γρήγορα μια νέα θεραπεία ή αν θα περιμένει μήνες και χρόνια.Για την Ελλάδα, το μήνυμα είναι διπλό: η χώρα δεν βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της Ευρώπης, αλλά παραμένει κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και πολύ πίσω από τις χώρες που εξασφαλίζουν ταχύτερη πρόσβαση στην καινοτομία.Και σε μια εποχή όπου οι νέες θεραπείες αλλάζουν τα δεδομένα σε καρκίνο, σπάνιες παθήσεις και χρόνιες νόσους, η καθυστέρηση δεν είναι απλώς στατιστικό μέγεθος. Είναι χρόνος ζωής, ποιότητας ζωής και ελπίδας για τους ασθενείς.