vandaag, 08:12Het zou een doodgewone dinsdag worden op de redactie van RTL Nieuws in New York. Henk van der Aa, toen een 24-jarige journalist uit Musselkanaal, bereidde zich voor op een alledaags economie-item. Totdat om 08.46 uur de wereld voorgoed veranderde. Exact 25 jaar na de verwoestende aanslagen op het World Trade Center blikt hij terug op die historische dag, het menselijk leed en de rimpeleffecten die tot op de dag van vandaag voelbaar zijn.Via een uitwisselingsjaar tijdens zijn studie Nederlands en Journalistiek aan de Rijksuniversiteit Groningen belandde Van der Aa halverwege de jaren negentig in New York. Correspondent Max Westerman vroeg de jonge Groninger om zijn vaste assistent en invalkracht te worden. 'Ik was ontzettend jong en moest eigenlijk nog terug naar Groningen om af te studeren, maar zo’n kans laat je niet lopen', herinnert Van der Aa zich. 'Ik deed van alles, schreef nog stukjes voor Dagblad van het Noorden en werkte voor RTL.''Dit was een aanval'Op die bewuste ochtend van 11 september 2001 was Westerman nog in zijn appartement met uitzicht over Manhattan, terwijl Van der Aa al op de redactie zat. 'Max belde mij ineens op. Hij zag rook uit de noordelijke toren van het World Trade Center komen. De Amerikaanse zenders dachten op dat moment nog aan een tragisch ongeluk met een klein sportvliegtuigje.'We hebben een taxichauffeur gesmeekt om ons zover mogelijk naar het zuiden van Manhattan te brengenMaar amper zeventien minuten na de eerste aanslag, boorde het tweede passagiersvliegtuig zich live op televisie in de zuidelijke toren. 'Toen die tweede erin vloog, was die twijfel op slag verdwenen. Hier was geen sprake van een vliegfout. Dit was bewust, dit was een aanval. Ik herinner me nog precies het gevoel in mijn buik: een enorme knoop van spanning, adrenaline en angst, maar ook de realisatie van: wow, wat gebeurt hier?''Eén grote blur'Omdat de stad direct op slot ging en taxi’s niet meer reden, pakte Westerman de fiets naar het kantoor waarin de redactie zat. Omdat het NOS-team in Washington zat, waren Westerman en Van der Aa op dat moment de enige Nederlandse tv-journalisten in het epicentrum van het wereldnieuws.'Normaal zou je naar de torens toe rennen, maar vanuit Hilversum kregen we de strikte opdracht om dat niet te doen. We moesten zorgen dat we een straalverbinding kregen om live uit te kunnen zenden', weet Van der Aa nog.'We zijn uiteindelijk op het dak van het CBS-gebouw geklommen. Vanaf daar zagen we de torens instorten en hebben we in één grote blur verslag gedaan van de grootste aanslag op Amerikaanse bodem.'Overal waar ik daarna kwam, voelde ik die naschok van 11 september'Enige wat we zagen waren body parts'Pas toen de avond viel en Nederland ging slapen, zochten de twee verslaggevers een manier om zo dicht mogelijk bij de catastrofe te komen. Ground Zero bestond als naam nog niet, maar het gebied veranderde snel in een rokende hel.'De hele stad was afgesloten. We hebben een taxichauffeur gesmeekt om ons zover mogelijk naar het zuiden van Manhattan te brengen, totdat de politie ons echt zou tegenhouden.' In het begin was er bij hulpverleners nog de hoop dat er overlevenden onder het puin vandaan te halen waren, zoals na een aardbeving. 'Maar de eerste brandweerlieden die eruit kwamen, schudden hun hoofd. Het enige wat we zien zijn geen lichamen, maar body parts, zeiden ze. Er was simpelweg niets meer van over. Dat was enorm choquerend.'Mijn vriendin is hoogzwanger en zat op de negentigste, help ons haar te vindenDe dag na de aanslag staat Van der Aa nog helderder voor de geest. Lopend met een camera over straat werden ze overspoeld door wanhopige New Yorkers. 'Of we van de Nederlandse televisie waren of niet, dat maakte die mensen niet uit. Ze kwamen naar ons toe met foto’s van hun dierbaren.' 'Mijn broer werkte op de tachtigste verdieping, mijn vriendin is hoogzwanger en zat op de negentigste, help ons haar te vinden', schetst Van der Aa een greep uit de reacties die ze kregen. 'Je zag de paniek in hun ogen en ondertussen wijdde je jezelf aan de wrede wetenschap: deze mensen gaan hun familieleden nooit meer terugzien.'RimpeleffectDe gebeurtenissen in New York vormden Van der Aa voor de rest van zijn journalistieke en persoonlijke leven. Later maakte hij als maker voor onder meer Brandpunt documentaires over oorlogsgebieden als Irak en Afghanistan. 'Overal waar ik daarna kwam, voelde ik die naschok van 11 september. Het laat je nooit meer los.'Volgens Van der Aa zijn de sporen van nine-eleven tot op de dag van vandaag zichtbaar, ook in de huidige Amerikaanse politiek en maatschappij. 'De wereld is op die dag definitief veranderd. De enorme polarisatie die je nu ziet in Amerika, de angst voor het vreemde, maar ook de verstrekkende bevoegdheden die de Amerikaanse president kreeg om buiten het congres om in te grijpen in het buitenland; de basis daarvoor is op 11 september gelegd.'Groningse rootsVan der Aa werkt tegenwoordig als zelfstandig documentaire-regisseur. Zijn roots vergeet de oud-hoofdredacteur nooit. 'Dat ik als jongen uit Musselkanaal met een Groningse achtergrond op dat specifieke moment op die plek in New York zat, blijft een bizar gegeven. Je weet nooit van tevoren wanneer een dag je leven voorgoed verandert, maar op die dag voelde je aan alles: dit is zo’n moment.' Een kwart eeuw na de aanslagen van 11 september: 'Ik schaamde me, terwijl dat heel raar is'(opent in nieuw venster)