Συμφωνία 500 εκατ. ευρώ υπέγραψαν η Thales Alenia Space και η Eutelsat για τον τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό των 330 δορυφόρων του ευρωπαϊκού προγράμματος IRIS², που θα παρέχει ασφαλείς κυβερνητικές επικοινωνίεςΗ Thales Alenia Space, κοινοπραξία μεταξύ της Thales (67%) και της Leonardo (33%), ανακοίνωσε σήμερα την υπογραφή Συμφωνίας -Letter of Agreement- με την Eutelsat για την παροχή των κυβερνητικών τηλεπικοινωνιακών payloads που προορίζονται για τους 330 τηλεπικοινωνιακούς δορυφόρους του IRIS² σε χαμηλή γήινη τροχιά.Πρόκειται για τον τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό που θα επιτρέπει στους δορυφόρους να παρέχουν ασφαλείς επικοινωνίες σε κυβερνητικούς χρήστες.Οι 330 δορυφόροι θα χωρίζονται σε 66 δορυφόρους που θα λειτουργούν αποκλειστικά στη ζώνη συχνοτήτων Ka και 264 δορυφόρους που θα λειτουργούν στις ζώνες Ku και Ka.Η συγκεκριμένη παραγγελία έχει κόστος περίπου 500 εκατ. ευρώ και αποτελεί μέρος της συνολικής σύμβασης που έχει αναλάβει η Thales Alenia Space για το IRIS² και η οποία, σύμφωνα με την εταιρεία, αναμένεται να ξεπεράσει συνολικά τα 3 δισ.ευρώ.Το IRIS² (Infrastructure for Resilience, Interconnectivity and Security by Satellite), δηλαδή η ευρωπαϊκή υποδομή για ανθεκτικότητα, διασυνδεσιμότητα και ασφάλεια μέσω δορυφόρου, είναι το νέο ευρωπαϊκό πρόγραμμα ασφαλούς δορυφορικής συνδεσιμότητας.Η μελλοντική συστοιχία (ή αστερισμός) IRIS² θα αποτελέσει, σύμφωνα με τη Thales Alenia Space, τη νέα βασική υποδομή της Ευρώπης για την επίτευξη αυτόνομης και κυρίαρχης διαστημικής ικανότητας.Με βάση τον σημερινό σχεδιασμό, το σύστημα θα αποτελείται συνολικά από 348 δορυφόρους.Από αυτούς:330 δορυφόροι θα βρίσκονται σε χαμηλή γήινη τροχιά (Low Earth Orbit – LEO), σε ύψος περίπου 1.200 χιλιομέτρων.18 δορυφόροι θα βρίσκονται σε μέση γήινη τροχιά (Medium Earth Orbit – MEO), σε ύψος περίπου 8.000 χιλιομέτρων.Από τους 330 δορυφόρους της χαμηλής γήινης τροχιάς, οι 66 θα είναι αποκλειστικά Ka-band, ενώ οι 264 θα είναι διπλής ζώνης Ka/Ku.**Οι όροι Ka-band και Ku-band αναφέρονται σε συγκεκριμένες περιοχές του φάσματος ραδιοσυχνοτήτων που χρησιμοποιούνται στις δορυφορικές επικοινωνίες για τη μετάδοση και λήψη δεδομένων**Επικοινωνία μεταξύ των δορυφόρωνΟι δορυφόροι του IRIS² θα μπορούν να επικοινωνούν μεταξύ τους μέσω οπτικών διαδορυφορικών ζεύξεων (optical inter-satellite links).Πρόκειται για τεχνολογία που επιτρέπει στους δορυφόρους να ανταλλάσσουν δεδομένα απευθείας μεταξύ τους μέσω οπτικών σημάτων, δηλαδή με τεχνολογία λέιζερ, δημιουργώντας ένα διασυνδεδεμένο δίκτυο στο διάστημα.Παράλληλα, το IRIS² θα χρησιμοποιεί πολυτροχιακή προσέγγιση (multi-orbit approach). Αυτό σημαίνει ότι το δίκτυο δεν θα βασίζεται σε μία μόνο κατηγορία τροχιάς, αλλά θα συνδυάζει δορυφόρους σε διαφορετικά ύψη —στη συγκεκριμένη περίπτωση σε χαμηλή και μέση γήινη τροχιά— ώστε οι διαφορετικές τροχιές να λειτουργούν συμπληρωματικά.Ασφαλείς κυβερνητικές επικοινωνίεςΤο IRIS² προορίζεται να παρέχει ασφαλείς κυβερνητικές υπηρεσίες επικοινωνιών.Οι υπηρεσίες αυτές θα απευθύνονται σε:υπηρεσίες πολιτικής προστασίας και διαχείρισης έκτακτων αναγκών,υπηρεσίες και φορείς που χρειάζονται επικοινωνίες ασφάλειας και άμυνας,καθώς και σε εμπορικές υπηρεσίες B2B.Πέρα από την παροχή τηλεπικοινωνιακής συνδεσιμότητας, το IRIS² θα αποτελέσει, σύμφωνα με την ανακοίνωση, τη ραχοκοκαλιά άλλων διαστημικών υποδομών της Ευρώπης, οι οποίες αφορούν την παρατήρηση της Γης και την πλοήγηση.Παράλληλα, το σύστημα θα μπορεί να λειτουργεί ως αναμεταδότης δεδομένων, μεταφέροντας δεδομένα μεταξύ διαφορετικών χρηστών και διαστημικών ή επίγειων υποδομών.Σύστημα διπλής χρήσηςΤο IRIS² χαρακτηρίζεται ως σύστημα διπλής χρήσης (dual-use).Δηλαδή, η ίδια υποδομή μπορεί να χρησιμοποιείται τόσο για πολιτικές και εμπορικές εφαρμογές όσο και για κυβερνητικές, αμυντικές και εφαρμογές ασφάλειας.Σύμφωνα με τη Thales Alenia Space, το σύστημα ενσωματώνει τεχνολογίες που θα παρέχουν πλήρη έλεγχο των δεδομένων και πρωτοφανές επίπεδο ασφάλειας, με στόχο να αντιμετωπίσει τις σύγχρονες προκλήσεις στον τομέα της κυβερνοασφάλειας.Παράλληλα, θα διαθέτει επίσης εγγενή δυνατότητα 5G (native 5G capability).Μεγαλύτερη ακρίβειαΤο IRIS² θα χρησιμοποιεί payloads με ενεργές κεραίες (active antennas), δηλαδή προηγμένα συστήματα στα οποία η διαμόρφωση και η κατεύθυνση του ραδιοσήματος μπορούν να ελέγχονται ηλεκτρονικά.Αυτό επιτρέπει στον δορυφόρο να κατευθύνει με ακρίβεια το σήμα σε συγκεκριμένες περιοχές ενδιαφέροντος.Στόχος είναι να εξασφαλίζεται η μέγιστη δυνατή ισχύς του σήματος στις περιοχές όπου υπάρχει ανάγκη, με αποτελεσματικότερη αξιοποίηση της διαθέσιμης χωρητικότητας του δορυφόρου.Η Thales Alenia Space βασικός βιομηχανικός εταίροςΗ Thales Alenia Space θα είναι ένας από τους βασικούς βιομηχανικούς εταίρους του προγράμματος IRIS². Οι πρώτοι 66 τηλεπικοινωνιακοί δορυφόροι χαμηλής γήινης τροχιάς αποκλειστικά Ka-band, γνωστοί ως IRIS² Layer One, προγραμματίζεται να εκτοξευθούν το 2029.Για αυτό το πρώτο επίπεδο του προγράμματος, η Thales Alenia Space θα αναπτύξει τα payloads, δηλαδή τον τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό που εκτελεί την κύρια λειτουργία επικοινωνίας του δορυφόρου.Τις δορυφορικές πλατφόρμες θα παρέχει η Airbus Defence and Space.Η δορυφορική πλατφόρμα, γνωστή και ως satellite bus, είναι ουσιαστικά το βασικό «σώμα» του δορυφόρου και περιλαμβάνει τα συστήματα που είναι απαραίτητα για τη λειτουργία του, όπως την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας, τον έλεγχο του δορυφόρου, τα υπολογιστικά συστήματα, τη θερμική διαχείριση και την πρόωση.Το δεύτερο επίπεδοΤο IRIS² Layer Two θα αποτελείται από 264 τηλεπικοινωνιακούς δορυφόρους Ku/Ka σε χαμηλή γήινη τροχιά.Για αυτό το δεύτερο επίπεδο, η Thales Alenia Space θα είναι υπεύθυνη για τα κυβερνητικά payloads, δηλαδή τον ειδικό τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό που θα εξυπηρετεί τις ασφαλείς κυβερνητικές επικοινωνίες.Η Aerospacelab θα αναπτύξει τις δορυφορικές πλατφόρμες των 264 δορυφόρων.Οι εκτοξεύσεις του δεύτερου επιπέδου προγραμματίζεται να ξεκινήσουν από το 2030.Το πρώτο ασφαλές διαστημικό 5GΤα συγκεκριμένα payloads θα επιτρέψουν, σύμφωνα με την ανακοίνωση, τη δημιουργία του πρώτου ασφαλούς διαστημικού δικτύου 5G.Το σύστημα θα συνδυάζει:Δρομολόγηση της τηλεπικοινωνιακής κίνησης σε τροχιά: τα δεδομένα θα μπορούν να δρομολογούνται και να διαχειρίζονται απευθείας μέσω του δορυφορικού δικτύου, αξιοποιώντας τους δορυφόρους ως διασυνδεδεμένους κόμβους επικοινωνίας.Ενεργή διαχείριση παρεμβολών: το σύστημα θα μπορεί να διαχειρίζεται ενεργά τις παρεμβολές που μπορούν να επηρεάσουν τις τηλεπικοινωνιακές συνδέσεις.Ασφαλείς επικοινωνίες από άκρο σε άκρο (end-to-end secure communications): η προστασία των επικοινωνιών θα εφαρμόζεται σε ολόκληρη τη διαδρομή των δεδομένων, από το σημείο αποστολής μέχρι τον τελικό προορισμό.Ειδικό chipset για τις κεραίεςΣύμφωνα με την εταιρεία, θα αναπτυχθεί ένα ειδικό chipset για τις software-defined antennas.Το chipset είναι ένα ολοκληρωμένο ηλεκτρονικό κύκλωμα που εκτελεί συγκεκριμένες λειτουργίες μέσα σε ένα ηλεκτρονικό σύστημα.Οι software-defined antennas, ή «κεραίες που καθορίζονται μέσω λογισμικού», είναι κεραίες των οποίων τα χαρακτηριστικά και ο τρόπος λειτουργίας μπορούν να τροποποιούνται ηλεκτρονικά μέσω λογισμικού, χωρίς να απαιτείται μηχανική αλλαγή της κεραίας.Η ανάπτυξη του ειδικού chipset αναμένεται, σύμφωνα με την εταιρεία, να ενισχύσει περαιτέρω:τη χωρητικότητα του συστήματος,την ευελιξία του,και την επιχειρησιακή προσαρμοστικότητά του, δηλαδή την ικανότητά του να προσαρμόζεται γρήγορα στις ανάγκες της αποστολής.«Στρατηγικό πρόγραμμα για την Ευρώπη»Όπως δήλωσε ο Hervé Derrey, Πρόεδρος και CEO της Thales Alenia Space, η εταιρεία θα παρέχει όλα τα κυβερνητικά payloads για τους 330 δορυφόρους του IRIS² σε χαμηλή γήινη τροχιά.Παράλληλα, χαρακτήρισε το IRIS² ως την κορυφαία εξέλιξη στον χώρο των τηλεπικοινωνιακών αστερισμών υπογραμμίζοντας ότι «η Thales Alenia Space θα αξιοποιήσει την τεχνογνωσία και την εμπειρία της στους δορυφορικούς αστερισμούς, τα ψηφιακά payloads, τις επικοινωνίες 5G και την ασφάλεια συστημάτων».Όπως τόνισε, το IRIS² αποτελεί στρατηγικό πρόγραμμα για την Ευρώπη, καθώς είναι απαραίτητο για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής κυριαρχίας και της διαστημικής αυτονομίας.