vandaag, 18:35Wie in de natuur om zich heen kijkt, zal het allicht zijn opgevallen: de bomen verliezen hun bladeren eerder dan normaal. Grote boosdoener is de droge, warme zomer. Boswachter Paula Swinkels: "Als dit jaren achtereen gebeurt, gaan de bomen dood."Bij de overgang van zomer naar herfst veranderen de bladeren vaak gestaag van kleur, om uiteindelijk van de boom te vallen. Dit jaar gaat het allemaal wat anders. Zonder gedaantewisseling dwarrelen ze, groen en wel, naar beneden."Normaal gesproken gebeurt dit in de astronomische herfst op 23 september. Als de dagen korter zijn en de bomen dus minder zonlicht ontvangen", zegt Paula Swinkels, boswachter bij Staatsbosbeheer. "Terwijl de bladeren nu in augustus al begonnen los te laten."Waterverbruik minimaliserenDe oorzaak is klip en klaar, vertelt ze: de droogte van de afgelopen maanden. De bomen hebben daardoor flink wat te lijden. "En dan zijn we er in het Noorden zelfs nog redelijk vanaf gekomen."Ze vertelt dat ze bij gebrek aan regen manieren hebben om het verbruik ervan te beperken.De bomen schieten in de overlevingsstand.Eerst sluiten ze de huidmondjes van hun bladeren. Want daar vindt de verdamping plaats. Dit gebeurt bij korte droge periode."Duurt die langer, dan proberen ze op nog een andere manier vocht vast te houden. Namelijk door het blad af te stoten, zodat die niets meer kan verbruiken. De bomen schieten dus in de overlevingsstand. Het is een stressreactie. "Dat verklaart dat we nu al flink wat bladeren op de grond zien liggen.In de groeiperiode zijn bladeren constant bezig met suiker aanmaken door middel van fotosynthese. Dit gebeurt met behulp van het zonlicht. Deze voedingsstoffen gaan naar beneden, richting de wortels. Die transporteren vervolgens het vocht naar boven. "Het is dus een sappenstroom."Een of misschien twee droge zomers zijn niet desastreus voor bomen. Die kunnen heel wat hebben, zegt de boswachter. "Alleen zien we dat het nu structureel warmer en droger wordt. Een zorgelijke trend. Want als dat meerdere jaren aanhoudt, gaan de bomen dood."Een gebrek aan voedingsstoffen maakt de bomen kwetsbaar. "Zoals dat ook bij onszelf werkt."De droogte heeft gevolgen voor de gehele natuur.Vooral de eik en beuk kunnen eronder gebukt gaan. "Je ziet dat bijvoorbeeld aan de uiteinden van de takjes. Daar zijn dan geen bladeren meer, maar twijgjes. Dat is een teken dat een boom zich niet zo goed voelt. Teruglopende kroon noemen we dat."Omdat de weerstand een flinke tik heeft gekregen, kunnen bepaalde insecten of schimmelziekten ook flink wat schade aanrichten.Zorgen om stormen"Ik maak me dan ook zorgen als er in het najaar stormen komen. Mensen moeten denk ik extra goed opletten, want de broze bomen zullen sneller omvallen dan anders."Naast de loslatende bladeren, ziet Swinkels ook andere gevolgen van de droogte. "Ik sta nu op de heide. De bloei is een stuk minder. Waar alles normaal veelal paars is, daar zijn er nu veel oranje dooie struiken. Een direct gevolg van droogte."Ook de dieren hebben er last van. Er zijn veel poelen drooggevallen. En die zijn cruciaal voor amfibieën en insecten. "Zo zetten libellen hun eitjes af onder water. Bovendien eten vogels weer insecten. Dus ook die komen in de problemen", zegt Swinkels."De droogte heeft dus gevolgen voor de gehele natuur. Want alles staat met elkaar in verbinding."Friese imkers maken zich zorgen om de droogte: "Bijen hebben wat hulp nodig"(opent in nieuw venster)Leeuwarden wil van dode bomen en perkjes af en past het groen aan op extreem weer(opent in nieuw venster)De heide staat in bloei: twee boswachters vertellen waar je dat het beste kunt zien(opent in nieuw venster)