Ga naar de inhoudGoedendag en welkom in dit liveblog. Hier hou ik, Sanne Oving, je op de hoogte van de openbare verhoren van de parlementaire enquête naar het coronabeleid.Liveblog6 minuten geledenBeeld: ANPOud-vicepremier Schouten: Niet genoeg recht gedaan aan verschillende meningenDe coronacommissie heeft in haar onderzoek gezien dat de maatschappelijke onrust in coronatijd niet heel veel werd besproken in de kabinetskringen. Bijvoorbeeld als het gaat om de avondklokrellen.Volgens Schouten zag het kabinet wel wat er in de maatschappij gebeurde, maar zorgde het niet voor een heroverweging van maatregelen zoals die avondklok. "Het werd meer gezien als een handhavingsvraagstuk en minder als signaal van wat er gaande was."Op dat moment stond het kabinet voor de zware afweging tussen de zorg, waarin code zwart dreigde, en de maatschappelijke gevolgen, benadrukt Schouten opnieuw. "We waren er niet blind voor (de onrust, red.), maar ik noemde eerder al dat de marges smal waren en dat was hier zeker het geval."Is er voldoende recht gedaan aan de verschillende motieven die mensen in coronatijd hadden, bijvoorbeeld als het ging om die avondklok? Schouten denkt, terugkijkend, dat dat niet het geval is geweest.18 minuten geledenVersterken Rutte, De Jonge en Grapperhaus elkaars opvattingen?In een bericht aan Schouten klaagt oud-onderwijsminister Slob over een situatie in maart 2020 waarin hij zou zijn "uitgescholden" door toenmalig premier Mark Rutte en oud-ministers Ferd Grapperhaus en Hugo de Jonge. Slob had in een talkshow gezegd dat de schoolsluiting mogelijk langer zou duren omdat een onderzoek nog niet op tijd af was, en volgens Rutte en de oud-ministers had hij dat niet al kunnen stellen."Ik snap dat ze onder druk staan, alleen wassen ze hun eigen straatje schoon en de dynamiek tussen de mannen is niet goed", citeert commissielid Songül Mutluer uit een bericht van Slob. Schouten zou vervolgens hebben gestuurd dat de heren elkaar versterkten in de dynamiek.Schouten benadrukt dat er een vraagteken achter die zin stond: het was geen conclusie van haar, maar een verduidelijkende vraag aan Slob. Dat bevestigt Mutluer.Dat neemt niet weg dat Mutluer Schouten vraagt naar de dynamiek tussen de premier en de twee ministers. Versterkten de heren elkaar? Dat kan Schouten niet zo zeggen, het ging hier volgens haar om een heel specifieke situatie. "Daar zou ik niet gelijk een extrapolatie (veralgemenisering, red.) op loslaten."Eerdere berichten1 uur geledenSchouten wilde liever eerst scholen open, dan pas avondklok wegDe commissie zoomt in op de derde en meest bekritiseerde schoolsluiting. Schouten was zelf niet aanwezig bij de Catshuisoverleggen daarover: ze was op dat moment aan het onderhandelen over de vorming van het kabinet-Rutte IV. Onderwijsminister Arie Slob voerde die discussie namens het CU-smaldeel in het kabinet. Hij zei in zijn verhoor dat hij geen andere keuze had dan zijn "hoofd te buigen" voor de omstreden maatregel.Die discussie was stevig, zegt Schouten nu ook. "Het was een spannend besluit waarin we niet zomaar meegingen." Voor Schouten persoonlijk waren de scholen een soort ankerpunt. Ze wijst op de invloed van schoolsluitingen op de mentale gezondheid van jongeren en de oplopende leerachterstanden."Ik had voor mezelf de weging gemaakt op het moment dat de vraag komt: moet de avondklok eerst weg of het onderwijs het eerst open, dat ik kies voor het onderwijs", zegt Schouten. Ze benadrukt dat het kabinet destijds weinig keuze had. "Het was elke keer wegen welke maatregelen je het minst schadelijk voor de bevolking achtte."1 uur geleden'Acuut gaat vaak voor langere termijn'Het overeind houden van de zorg was een rode draad door het coronabeleid. "Aan de zorgkant zat een acuut probleem", zegt Schouten. In het geval van de maatschappelijke gevolgen was er niet direct zicht op de effecten op de langere termijn. "Dan gaat acuut wel vaak voor langere termijn."Als het aan Schouten ligt, wordt bij een toekomstige pandemie vaker stilgestaan bij de vraag of de aanpak nog steeds past bij de situatie. "Achteraf gezien hadden we goed de verschillende fases van zo'n pandemie moeten onderscheiden en ons moeten afvragen: vereist dit nog een andere aanpak?" Ook denkt ze dat het beter is als vanaf het begin iemand wordt aangewezen die zich bezighoudt met de sociaal-maatschappelijke gevolgen van het gevoerde beleid.1 uur geledenBeeld: ANPSchouten tijdens haar coronaverhoor. Het is relatief rustig op de publieke tribune en op de perstribune. De drukte op de publieke tribune hangt vaak samen met de opgeroepen getuige en het dagdeel. Dat het vandaag ook rustiger is dan gebruikelijk op de perstribune, heeft te maken met de perikelen rond de begrotingsonderhandelingen. Op het ministerie van Financiën wordt momenteel nog druk onderhandeld over de begroting.2 uur geledenSchouten vond het niet erg dat ze niet bij Torentjesoverleg mocht zijnVoor de mensen die deze blogs geregeld hebben gevolgd is het geen nieuw begrip: het Torentjesoverleg. Op zondag vond altijd een informeel overleg plaats in het Catshuis, maar soms was er ook een nóg informeler en kleiner overleg. Dat werd het Torentjesoverleg genoemd.De commissie heeft geen notulen van deze informele overleggen en liet eerder bij verhoren al blijken dat vervelend te vinden. Maar de betrokkenen bij deze gesprekken geven vooral aan dat het informele gesprekken waren en de échte besluiten pas later werden genomen. Wel werd tijdens die overleggen al gesproken over mogelijke maatregelen.Schouten had zelf geen problemen met de overlegstructuur, blijkt nu. Het Torentjesoverleg was meer een overleg waarbij de betrokkenen even "met de benen op tafel" de coronasituatie bespraken. "Het Torentjesoverleg is voor mij niet een maatgevend iets geweest", zegt Schouten. Dat gebeurde volgens haar vooral rond de discussies in het Catshuis.Ze vond het niet erg dat zij zelf, als vicepremier namens CU, niet mocht aanschuiven bij het Torentjesoverleg. Ze zegt dat ze "andere mogelijkheden" had voor haar inbreng namens de CU.2 uur geledenBeeld: ANPTweede verhoor: Kees van der StaaijSGP'er Kees van der Staaij zat maar liefst 25 jaar in de Tweede Kamer toen hij in 2023 aankondigde de politiek te verlaten. Hij was sinds 2010 fractievoorzitter van de streng christelijke partij en was dat dus ook tijdens de coronapandemie. Van der Staaij sprak zich in die tijd onder meer uit tegen vaccinatiedwang en -drang.2 uur geledenBeeld: ANPEerste verhoor: Carola SchoutenCarola Schouten is momenteel burgemeester van Rotterdam, maar dat is niet de reden waarom ze is opgeroepen voor verhoor. In coronatijd was Schouten vicepremier namens de ChristenUnie en landbouwminister. Als minister hield ze zich bijvoorbeeld bezig met de aanpak van coronabesmettingen bij nertsenfokkerijen en besmettingsgevaar in slachthuizen.3 uur geledenLaatste weken staan in teken van reflectie en vooruitkijkenGoedemorgen en welkom in dit liveblog! We zijn begonnen aan alweer de achtste verhoorweek. Volgende week is de laatste week waarin de coronacommissie de openbare verhoren afneemt. Deze en volgende week staan de verhoren in het teken van reflectie en vooruitkijken. We zullen de komende tijd dan ook veel hoofdrolspelers nogmaals zien. Zo komen oud-justitieminister Ferd Grapperhaus en oud-minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge deze week langs voor een tweede verhoor. Ook Mark Rutte wordt nogmaals verwacht en zal volgende week zijn opwachting maken.Lees meer over: