Goedendag en welkom in dit liveblog. Hier houden wij, Kim Einder en Sanne Oving, je op de hoogte van de negentiende dag van de openbare verhoren van de parlementaire enquête naar het coronabeleid.Liveblog26 minuten geledenBeeld: ANPWillemsen vindt ook dat overheid het goed heeft gedaanWillemsen geeft aan dat hij door de coronatijd het vertrouwen in de politiek deels is verloren. "Het zou mij helpen als de politiek veel transparanter zou communiceren over welke kant we op willen", geeft hij de commissie onder andere mee.Ondanks al zijn kritiek vindt hij ook dat de overheid het goed heeft gedaan. "Een heel groot deel van het land hebben ze economisch aan de gang gehouden", zegt Willemsen. "Maar de overheid heeft hier verzuimd die last over iedereen te verdelen", waarbij hij verwijst naar zijn eerdere opmerkingen over ondernemers die nog steeds de gevolgen dragen van de horecasluitingen.Het verhoor van Willemsen is nu afgesloten. Om 14.00 uur is het de beurt aan oud-minister Hugo de Jonge. Tot dan!1 uur geledenWillemsen over ontslag Keijzer: 'Schrijnende bevestiging van verhoudingen'Willemsen zei eerder in dit verhoor al dat het coronabeleid volgens hem werd bepaald door drie personen: Grapperhaus, De Jonge en premier Mark Rutte. Vanuit zijn achtergrond had hij vooral te maken met het ministerie van Economische Zaken, waar ook staatssecretaris Mona Keijzer onderdeel van uitmaakte.Het was Willemsen duidelijk dat Keijzer het coronatoegangsbewijs heelmaal niet zag zitten. Ze werd uiteindelijk ook ontslagen nadat ze kritiek uitte op het middel waarmee alleen nog gevaccineerde, geteste en genezen mensen werden toegelaten in horeca en bij evenementen."Het was een schrijnende bevestiging van hoe de verhoudingen in coronatijd lagen", meent de oud-horecavoorzitter.1 uur geledenWillemsen: 'Het was het coronatoegangsbewijs of niets'Als oud-voorzitter was Willemsen tegen de invoer van het 3g-beleid, waarbij alleen gevaccineerde, geteste of genezen mensen toegang konden krijgen tot horeca en evenementen. "Het hele coronatoegangsbewijs was voor ons geen keuze. Het was of het coronatoegangsbewijs of niets", zegt Willemsen. Het voerde de druk op de sector flink op, zag hij. Los van wat de horecamedewerkers, die de coronapas moesten handhaven, allemaal naar hun hoofd geslingerd kregen. Ook zag hij willekeur bij de horecagelegenheden die werden gesloten omdat ze de coronaregels niet naleefden. De controle daarop verschilde ook nog eens flink per gemeente.1 uur geledenOud-horecavoorzitter: 'Kregen bij minister De Jonge altijd nul op rekest'Er zit ook nog altijd ergernis bij Willemsen over de onderbouwing van de maatregelen die de horeca zó troffen. Hij stelt dat de branche "altijd nul op de rekest" kreeg als ze om meer onderbouwing vroegen. De commissie vraagt wat dan precies goede onderbouwingen zijn volgens Willemsen. Het lijkt erop dat de commissie vraagtekens zet bij de bewering dat er hélemaal geen onderbouwing was. Was het niet gewoon een onderbouwing die Willemsen als bealngenbehartiger niet zinde?"Als ik vraag om onderbouwing of tegenwerping van iets dat wij indienen (bijvoorbeeld gedeeltelijke heropening, red.), dan wil ik niet horen dat er allerlei besmettingshaarden wellicht zouden kunnen zijn en dat die mensen dan naar hun opa en oma gaan", zegt Willemsen. "Dan wil ik weten: wat is er nou zó gevaarlijk in de betreffende horeca? Dat is er gewoon nooit van gekomen."2 uur geledenBeeld: ANPWillemsen over telefoontje Grapperhaus: 'Dictatoriaal gedrag'Willemsen stipte het eerder al aan: er ontstond spanning op de lijn in het contact met Grapperhaus. Nu heeft hij het zelfs over "dictatoriaal gedrag" van de oud-minister.Grapperhaus zou Willemsen hebben gebeld nadat de horecabranche met een eigen routekaart naar heropening kwam. "Hij kon dan echt opbellen zonder goeiemorgen te zeggen", zegt Willemsen. Vervolgens eiste de oud-minister dat de routekaart offline gehaald zou worden. "Ik ben niet je kind die dan te laat op school is. We zijn op een normale manier met elkaar in gesprek. Dat kan anders."De commissie vraagt wat Willemsen in dit geval terug gaf aan Grapperhaus. "Volgens mij heb ik toen opgehangen."2 uur geledenOud-belangenbehartiger: 'Horeca betaalde de rekening voor coronacrisis'De horeca werd zwaar getroffen in de coronatijd, onder meer door de meerdere sluitingen. In het begin van de pandemie was Willemsen wel onder de indruk van hoe snel de politiek dingen regelde, legt hij. Zo kreeg de horeca al na enkele weken de eerste compensatie. "De gevleugelde uitspraak van de minister van Financiën (Wopke Hoekstra, red.) 'we hebben diepe zakken', gaf iedereen vertrouwen", zegt hij. Dat veranderde in de loop van de coronatijd. Nog steeds is de branche niet volledig gecompenseerd voor de geleden schade in coronatijd, vindt Willemsen. "Het is niet dat ik niet dankbaar ben voor de steun die gegeven is", zegt Willemsen. Maar uiteindelijk is het onder meer de horeca geweest "die de rekening heeft betaald" voor de coronacrisis, zeg de oud-belangenbehartiger. "Dat vind ik tot op de dag van vandaag een schande".2 uur geledenOud-voorzitter horecavereniging: 'Werden beetje politieke partij'Willemsen bijt vanochtend het spits af en wordt vrijwel meteen gevraagd naar zijn opstelling in coronatijd. Hij had "vrijwel dagelijks" contact met politici, en zo ongeveer wekelijks met het ministerie. "We zijn als branchevereniging ook een beetje een politieke partij geworden", zegt Willemsen. In de politiek is men dagelijks bezig met het sluiten van compromissen en dat was KHN ook, meent hij. KHN koos er daarbij bewust voor om "hard" op te komen voor de belangen van de horeca. "Je had niet de tijd om genuanceerde gesprekken te voeren."De bewindspersonen hadden in het begin begrip voor de strategie, merkte Willemsen. Maar naarmate de tijd vorderde, "kwam er wel spanning op de lijn". Dat gebeurde onder meer bij oud-justitieminister Ferd Grapperhaus.3 uur geledenBeeld: ANPTweede verhoor: Hugo de JongeOud-zorgminister Hugo de Jonge moet twee keer langskomen bij de coronacommissie en maakt vanmiddag voor de eerste keer zijn opwachting. Hij was tot januari 2022 als minister verantwoordelijk voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport en speelde daarmee een van de belangrijkste rollen in het coronabeleid.Het zal bij zijn verhoor uiteraard gaan over vaccinaties en de coronapas, het thema van deze week. Ook 'Dansen met Janssen', waarbij jongeren een dag na hun Janssen-prik naar evenementen mochten, zal uitgebreid besproken worden.Maar er zullen ook andere onderwerpen aan bod komen. Mijn verwachting is dat het verhoor vandaag ook zal gaan over de onderwerpen die in eerdere verhoorweken zijn besproken, denk aan de crisisstructuur, avondklok en onrust in de samenleving en de werkdruk op het ministerie.Normaal gesproken duren verhoren tot 17:00 uur, maar het verhoor van De Jonge gaat waarschijnlijk uitlopen. Na de zomer moet De Jonge nog eens langskomen.3 uur geledenBeeld: ANPEerste verhoor: Robèr WillemsenOproepen, petities en zelfs een rechtszaak: Robèr Willemsen van Koninklijke Horeca Nederland (KHN) probeerde in coronatijd op vele manieren de gevolgen van het coronabeleid voor de horeca te beperken. Hij was dan ook een veelgehoord criticus van het kabinetsbeleid. Toen er in december 2021 een harde lockdown kwam, zei Willemsen bijvoorbeeld dat de horeca "voor de zoveelste keer keihard geraakt" werd. "Dit kabinet voelt geen mededogen", meende hij.De horeca kreeg later ook te maken met wat het thema van deze verhoorweek is: het coronatoegangsbewijs. Mensen kregen alleen toegang tot horeca als ze getest, gevaccineerd of genezen waren. Het was aan de horeca zelf om dat te handhaven. Daar zal Willemsen ook uitgebreid over bevraagd worden.3 uur geledenLaatste verhoordag voor zomerstopHet is vandaag de laatste verhoordag voor de zomerstop. We hebben inmiddels zes van de in totaal negen verhoorweken opzitten. Het belooft een interessante dag te worden: het is namelijk de eerste keer dat oud-zorgminister Hugo de Jonge wordt verhoord. Hij was een van de belangrijkste mensen in coronatijd. Als zorgminister was hij immers verantwoordelijk voor de zorg, waar heel het coronabeleid omheen draaide. Maar eerst is het de beurt aan Robèr Willemsen, in coronatijd de voorzitter van Koninklijke Horeca Nederland.Op 24 augustus gaan de coronaverhoren weer verder.Lees meer over: