vandaag, 08:18Een arts die tijdens een koffieochtend vragen van ouders beantwoordt. Een sleutelfiguur uit de wijk die helpt om vertrouwen op te bouwen. En campagnes die inwoners op straat wijzen op betrouwbare informatie over vaccineren. Utrecht probeert op allerlei manieren dichter bij ouders en jongeren te komen om de lage vaccinatiegraad te verhogen. Werkt dat?In de wijken Overvecht, Kanaleneiland en Hoograven ligt de vaccinatiegraad al langer ruim onder de 90 procent. Daardoor kunnen besmettelijke ziekten zoals mazelen, kinkhoest en polio zich makkelijker verspreiden.Geld voor aanpakUtrecht heeft opnieuw 730.000 euro van het ministerie van Volksgezondheid ontvangen om de vaccinatiegraad te verhogen. De gemeenteraad heeft daarnaast 110.000 euro beschikbaar gesteld. Met dat geld kan de "fijnmazige wijkaanpak" worden voortgezet tot medio 2027.De gemeente kiest bewust voor een aanpak die per wijk en groep kan verschillen. Uit onderzoek van GGD regio Utrecht blijkt dat de redenen om kinderen niet te laten vaccineren uiteenlopen. Sommige ouders hebben weinig vertrouwen in de overheid. Anderen ervaren praktische drempels, twijfelen over vaccinaties of zijn bang voor prikken. De GGD regio Utrecht ziet dat er meer nodig is alleen extra vaccinatiemomenten. "Onze ervaring is dat het belangrijk is om verschillende maatregelen te combineren en daarbij aan te sluiten bij wat er lokaal nodig is."Verpleegkundigen en artsen gaan dan ook de wijk in. "Daar bouwen zij lokale netwerken op en werken zij samen met sleutelpersonen en andere organisaties die inwoners goed kennen."De GGD regio Utrecht probeert daarnaast de communicatie zo goed mogelijk te laten aansluiten bij verschillende groepen inwoners. "De ervaringen die we hiermee opdoen, gebruiken we om onze aanpak verder te ontwikkelen. Niet iedere aanpak is één op één toepasbaar in iedere gemeente."De reden"We willen weten waarom inwoners zich niet laten vaccineren", zegt de gemeente. "Hebben zij twijfels of zorgen? Ontbreekt betrouwbare informatie? Is de afstand tot een vaccinatielocatie een drempel? Of bereiken we bepaalde groepen nog onvoldoende?"De GGD regio Utrecht beaamt dat. "We willen dat ouders en jongeren laagdrempelig vragen kunnen stellen en eventuele zorgen kunnen bespreken. Door zichtbaar en aanwezig te zijn, het gesprek aan te gaan en informatie aan te laten sluiten bij wat mensen nodig hebben, proberen we drempels rond vaccineren te verkleinen."Dat betekent onder meer dat wordt samengewerkt met scholen, verloskundigen, de jeugdgezondheidszorg en Stichting Sleutelpersonen Utrecht. Die organisatie helpt de gemeente om beter te begrijpen welke vragen er in verschillende gemeenschappen leven en hoe inwoners het best kunnen worden bereikt.Ook het vaccineren zelf moet makkelijker worden. Utrecht onderzoekt samen met middelbare scholen en mbo-instellingen of jongeren daar of in de buurt hun prik kunnen halen. Bij verloskundigenpraktijken in onder meer Kanaleneiland, Overvecht en Leidsche Rijn wordt gekeken hoe zwangeren en jonge ouders beter bereikt kunnen worden.Niet alleen informatieDe gemeente probeert daarbij verder te gaan dan alleen informatie verspreiden. Ouders kunnen tijdens bijeenkomsten op vertrouwde plekken met een arts praten over vaccinaties. Op scholen worden koffieochtenden georganiseerd. "We willen niet alleen informatie toesturen, maar zorgen serieus nemen, vragen beantwoorden en de drempel naar vaccinatie verlagen", laat de gemeente weten.Een voorbeeld is de campagne Vacciwijzer. Die liep van 19 mei tot en met 19 juni en richtte zich op twijfelende en toekomstige ouders met kinderen van 0 tot 4 jaar. Via sociale media en buitenreclame bij grote winkelcentra in onder meer Leidsche Rijn, Overvecht en Kanaleneiland werden ouders gewezen op plekken waar zij met vragen terechtkonden.Twijfelende ouders krijgen daarnaast via de jeugdgezondheidszorg en andere partners een brochure met informatie over vaccineren, ervaringen van ouders en sleutelpersonen en verwijzingen naar plekken waar zij vragen kunnen stellen.Jongeren halen gemiste prikkenOok jongeren die eerder een prik hebben gemist, krijgen een nieuwe kans. Van oktober 2025 tot en met juni 2026 konden 16- en 17-jarigen uit de provincie Utrecht gemiste vaccinaties gratis inhalen.Volgens een GGD-rapportage werden daarbij gemiddeld ongeveer dertig jongeren per middag bereikt. Jongeren met prikangst konden extra tijd en begeleiding krijgen.De gemeente volgt niet alleen de algemene vaccinatiecijfers, maar kijkt ook naar afzonderlijke acties. Zo worden de aantallen jongeren die via de inhaalcampagne alsnog zijn gevaccineerd bijgehouden.Jongeren kunnen zonder afspraak vaccinatie halen in Overvecht: 'Nu is het nog gratis'(opent in nieuw venster)Werkt de aanpak?Of de aanpak de vaccinatiegraad daadwerkelijk verhoogt, is nog niet duidelijk. Veel maatregelen zijn relatief recent gestart en de nieuwste vaccinatiecijfers hebben voor een groot deel betrekking op een periode waarin de aanpak nog niet was uitgevoerd. De cijfers over 2025 geven een gemengd beeld. Het aandeel volledig gevaccineerde jonge kinderen is in de nieuwste analyse iets afgenomen, net als landelijk. Tegelijkertijd nam in Utrecht de vaccinatiegraad voor kinkhoest onder zwangeren toe. Ook de deelname aan DKTP en BMR bij 9-jarigen steeg.Van de Utrechtse kinderen die in 2023 zijn geboren, heeft 84 procent alle vaccinaties uit het Rijksvaccinatieprogramma gehad. Voor DKTP is dat 88,7 procent en voor BMR 86,5 procent.Daarmee ligt Utrecht onder de 90 procent die als belangrijke grens wordt gezien voor een goede bescherming tegen verspreiding van infectieziekten. Voor mazelen geldt internationaal een streefwaarde van 95 procent.ZorgelijkDe gemeente noemt de lage vaccinatiegraad zorgelijk. "Een vaccinatiegraad onder de 90 procent heeft grote risico's voor de gezondheid van inwoners." Dat geldt volgens Utrecht niet alleen voor mensen die zelf niet zijn gevaccineerd, maar ook voor kwetsbare mensen in hun omgeving.Vooralsnog zijn er geen uitbraken van infectieziekten waartegen kan worden gevaccineerd. De gemeente Utrecht verwacht in oktober nieuwe inzichten te hebben en zegt flexibel te zijn. "De aanpak ligt niet voor jaren vast: als uit cijfers en gesprekken blijkt dat iets onvoldoende werkt, passen we dit aan." Minder Utrechtse kinderen gevaccineerd: Overvecht en Kanaleneiland onder de norm(opent in nieuw venster)Kan een goed gesprek de vaccinatiegraad in Kanaleneiland opkrikken? 'Er zijn heel veel twijfels'(opent in nieuw venster)Utrecht stevent af op virusuitbraken, gemeente komt in actie(opent in nieuw venster)Kans op virusuitbraak onaanvaardbaar hoog, Utrecht wil geld van het Rijk(opent in nieuw venster)