vandaag, 07:14Met het onverwachte overlijden van Jacques Wallage (79) verliest Groningen niet alleen een oud-burgemeester, maar ook een bevlogen politicus. RTV Noord sprak met mensen die hem van dichtbij meemaakten: van politieke kameraden van het eerste uur tot bestuurders van nu.Max van den Berg, zijn politieke vriend van meer dan vijftig jaar, viel het nieuws(opent in nieuw venster) zwaar. 'Ik wist dat hij opnieuw ziek was geworden en behandeld zou worden, maar dat het zo snel is gegaan... Ja, daar ben ik erg van geschrokken', vertelt Van den Berg. 'Dat kwam toch onverwacht.'Voor hem voelt het verlies persoonlijk. 'Dan valt er in één keer definitief een leven weg waar je toch heel grote stukken van gedeeld hebt, waar we samen in opgetrokken zijn.’Voor VVD-prominent Jan Kamminga, voormalig raadslid van Groningen, partijvoorzitter en later commissaris van de Koning in Gelderland, bracht Wallages overlijden een golf van herinneringen teweeg. 'Weer een van de ouwe makkers uit de jaren ‘70 overleden, dacht ik.'Van de knikkerstoep naar het bestuurToen ze vijf jaar oud waren, knikkerden Kamminga en Wallage al samen op de stoep van de Nassaulaan in Groningen, waar Wallage woonde en Kamminga vaak bij zijn grootouders verbleef. ‘Sjaak, noemden we hem toen nog, geen Jacques’, herinnert Kamminga zich.We zetten de boel op z'n kop en liepen voorop op de rest van NederlandLater kruisten hun paden elkaar op de Dalton HBS aan de Helperbrink. Daar zaten ze samen in het bestuur van de Schoolbond, met Kamminga als voorzitter en Wallage als penningmeester. Ze organiseerden serieuze activiteiten, waaronder een lezing op 4 mei door de kersverse burgemeester Jan Berger. Docenten waren onder de indruk dat ze dat voor elkaar kregen. Kamminga herinnert zich nog wat een leraar Engels zei: 'Die jongens gaan later het land besturen!'In de gemeenteraad van Groningen waren Kamminga en Wallage een paar jaar later minder eensgezind. 'We waren echte politieke rivalen. Links tegen rechts. Groningen had in die tijd de meest gepolariseerde gemeenteraad van Nederland'.In die tijd begon ook de samenwerking tussen Wallage en Max van den Berg in de Groningse PvdA-politiek. Ze waren jong, ambitieus en hadden uitgesproken ideeën. 'Dus we zetten als wethouders de boel op z'n kop en liepen voorop op de rest van Nederland', vertelt Van den Berg lachend. 'Dat leverde veel conflicten en spanningen op in de Groningse politiek, maar ook heel veel sympathie en steun.'Waardering voorbij politieke kleurWallage’s overlijden kwam ook voor VVD-prominent Johan Remkes als een schok. 'Ik werd gebeld door burgemeester Roelien Kamminga van Groningen en mijn eerste gedachte was: verdorie. We zouden binnenkort weer afspreken om te lunchen en daar had ik me erg op verheugd. Ik ga hem missen.'Ondanks hun verschillende politieke achtergronden bouwden Remkes en Wallage een hechte band op. 'Als politici waren we het niet altijd eens, maar als mens konden we prima met elkaar opschieten. In de huidige politiek is dat soms heel anders en daar maakten we ons allebei zorgen over.' Dat Wallage in 1998 burgemeester van Groningen werd, vond Remkes een logische stap. 'We zaten destijds beiden in de Tweede Kamer toen hij me vroeg naar de status van de vacature. Ik vond het een uitstekende keuze om hem te benoemen.'Hij was gewoon echt ‘onze burgemeester'Iedereen die met Wallage werkte benoemt hoe dicht hij bij de mensen stond. Van 1998 tot 2009 was hij burgemeester van Groningen, en voor veel Stadjers wás hij ook echt dé burgemeester. 'Daar genoot hij van, want het was echt zijn stad. Dat straalde hij aan alles uit', zegt Frank de Vries, destijds wethouder onder Wallage.Max van den Berg, in die tijd commissaris van de Koningin in Groningen, herkent dat. 'Hij was gewoon echt ‘onze burgemeester’. Zo spraken de mensen ook over hem', vertelt hij. 'Dat krijg je niet zomaar, daar moet je echt wel wat voor gepresteerd hebben. Het betekent dat hij benaderbaar en aanspreekbaar was. En zo wás het ook.' 'Zelfs jaren na zijn afscheid werd Wallage op straat nog wel eens aangesproken als 'burgemeester', vertelt huidig wethouder Rik van Niejenhuis. ‘Dat vond hij prachtig.’Een denker met gevoel voor mensenWat Wallage volgens Frank de Vries zo bijzonder maakte, was zijn vermogen om verder te kijken dan de dag van vandaag. 'Hij was iemand die ingewikkelde vraagstukken altijd voorzag van een extra dimensie. Hij tilde het onderwerp er net even bovenuit', zegt De Vries. 'In die zin vond ik hem een hele intellectuele burgemeester, die bracht wat de stad in alle politieke hectiek soms nodig had.'Diezelfde gedrevenheid maakte hem tot een spreker die mensen raakte, bijvoorbeeld bij het uitreiken van koninklijke onderscheidingen. 'Hij was echt een bevlogen, inhoudelijke man van het woord', aldus De Vries.Ook Van den Berg beschrijft dat talent om mensen te raken. 'Doordat hij heel goed kon spreken en schrijven, maakte hij veel los bij mensen. Aan gevoelens, emotie en betrokkenheid', zegt hij. 'Hij kon echt een vergezicht schetsen.''Jacques is nooit een bestuurder geworden die het instrument belangrijker vond dan het doel', zegt Van den Berg. 'Hij is altijd blijven kijken naar het samenwerken mét mensen om uiteindelijk iets tot stand te brengen.'Mentor voor een nieuwe generatieWallage droeg zijn kennis en ervaring graag over. Wethouder Rik van Niejenhuis vroeg hem in 2022 om zijn mentor te worden. 'Hij vond dat eervol, maar wilde eerst wat beter kennismaken, want, zoals hij zei, het moest wel klikken', vertelt Van Niejenhuis. Hij was echt iemand aan wie je je geest kon scherpenHet klikte en sindsdien lunchten de twee zo'n beetje ieder kwartaal in De Prinsenhof. 'Hij was echt iemand aan wie je je geest kon scherpen.'Typerend voor Wallage was volgens Van Niejenhuis zijn manier van adviseren: niet sturend, maar meedenkend. Toen hij de nieuwe omgevingsvisie met hem besprak, raadde Wallage hem aan om meer mensen bij het plan te betrekken in plaats van zo snel mogelijk plannen te maken en uit te voeren. 'Het fijne aan Jacques was dat hij het ook prima vond als je zijn advies niet opvolgde.' Vlak voor de zomer lunchten de twee voor het laatst.'Als wethouder Ruimtelijke Ordening bouw ik door op wat Jacques en Max van den Berg in het verleden hebben neergezet', zegt Van Niejenhuis. 'Zorgen voor een leefbare stad. De nieuwe inrichting van de Grote Markt zie ik als het slotstuk van de invoering van hun verkeerscirculatiepplan.' Een leven dat doorwerktVoor Max van den Berg voelt het overlijden van Jacques Wallage als het afsluiten van een tijdperk. 'Ik heb het gevoel dat een stukje van mijn leven definitief voorbij is. Dat doet pijn', zegt hij. 'Tegelijkertijd blijven de herinneringen, dus hij is niet echt weg.'De erfenis die Wallage achterlaat in Groningen is volgens Van den Berg glashelder. 'Er was destijds veel verschil van mening over zijn plannen, maar nu is er brede waardering voor. Dat is wat een mens kan nalaten: niet alleen besluiten, maar een stad die zich jaren later nog steeds gedragen voelt door wat ooit met liefde is opgebouwd. Zo blijft Jacques Wallage voortleven in de stad die hij zijn hele leven trouw bleef.'Oud-burgemeester Jacques Wallage (79) overleden(opent in nieuw venster)Memoires Jacques Wallage: 'Wim Kok vond keuze voor Groningen onbegrijpelijk'(opent in nieuw venster)