gisteren, 07:00Bij een groep jonge vrouwen met ernstige psychische klachten kiezen verschillende ggz-instellingen ervoor de behandelingen juist af te bouwen, om hun afhankelijkheid van de zorg te doorbreken. Bestaande behandelingen slaan niet goed aan bij deze patiënten.Het gaat om een groep jonge vrouwen die vaak kampt met ernstige problematiek zoals chronische suïcidaliteit, zelfbeschadiging en eetstoornissen. Patiëntenorganisatie MIND zegt dat de groep groeit. Het zou inmiddels gaan om naar schatting honderden vrouwen in de leeftijd van 15 t/m 30 jaar. Voor hen werken behandelingen in de geestelijke gezondheidszorg onvoldoende. "Er is vaak sprake van een gemiddelde tot bovengemiddelde intelligentie, perfectionisme, angst om te falen of voldoen aan sociale verwachtingen", vertelt Daan Creemers, bijzonder hoogleraar suïcidaliteit bij adolescenten.Daarnaast maakt een deel van deze vrouwen bovengemiddeld veel gebruik van sociale media. Op TikTok maken zij video's over hun ziekte met hashtags als #ggzstrijder. Op de video's zijn vrouwen te zien met zelfbeschadigingen op hun lichaam of met sondevoeding vanwege hun eetstoornis. Psychologen maken zich grote zorgen om dit soort filmpjes, omdat die vrouwen onderling negatief zouden kunnen beïnvloeden.Minder behandelingAls niet één behandeling helpt, kiezen meerdere ggz-instellingen ervoor om juist minder te behandelen. Deze aanpak staat bekend als het Autonomie Bevorderend Beleid. Ook wel hoogrisicobeleid genoemd. De hoop is dat vrouwen zo zelf de regie over hun leven terugnemen. Dit betekent dat vrouwen die om hulp vragen, die niet altijd krijgen. Ook niet als ze zelf opgenomen willen worden.De gedachte is dat méér zorg niet altijd beter is, zegt Creemers. Bij deze groep vrouwen is aanhoudende suïcidaliteit een groot probleem. "Het risico ontstaat dat deze vrouwen van crisis naar crisis gaan en van opname naar opname." Hulpverleners zijn dan vooral bezig zijn met het waarborgen van de veiligheid van de vrouwen."Op een gegeven moment kom je in een patroon terecht waarin wij, behandelaars, ons gegijzeld voelen. Omdat het veel meer gaat over crisiszorg om de suïcidaliteit af te wenden. Dat patroon wil je met elkaar doorbreken en de verantwoordelijkheid voor de veiligheid van de jongeren proberen terug te leggen. Het Autonomie Bevorderend Beleid heeft dat streven."Bij sommige vrouwen lijkt de aanpak te werken, maar er is ook veel kritiek. Een richtlijn voor het beleid is er niet en wetenschappelijk bewijs ontbreekt.Julia (22) zit in een kliniek vanwege haar psychisch lijden. Ze is chronisch suïcidaal en doet aan zelfbeschadiging. "Elke dag staat in het teken van overleven."Patiëntenorganisatie MIND trok anderhalf jaar geleden aan de bel over het Autonomie Bevorderend Beleid. Ze kregen ruim honderd negatieve ervaringen binnen van cliënten, die zich onder andere verwaarloosd voelden. Uit veel meldingen bleek dat het beleid de suïcidaliteit niet verminderde en deze soms zelfs heeft versterkt.Ook sommige naasten zijn kritisch, zoals de ouders van Marcelle uit Eindhoven. Zij maakte in 2024, op 24-jarige leeftijd, een einde aan haar leven. Marcelle bracht 600 dagen door in een ggz-kliniek in Eindhoven. Een paar uur voor haar dood klopte ze aan bij de kliniek in voor hulp, maar die kreeg ze niet vanwege het Autonomie Bevorderende Beleid.Haar ouders zijn een tuchtzaak tegen de ggz-instelling GGZE waar hun dochter onder behandeling was. "Iemand met persoonlijkheidsstoornissen heeft zichzelf niet altijd onder controle", zegt Marc Fransen, de vader van Marcelle. "Dan moet je dus hulp en veiligheid bieden. En dat gebeurt dan juist niet omdat daar afspraken over zijn gemaakt. Dat is voor mij onverklaarbaar."De instelling wil vanwege het beroepsgeheim niet op deze zaak ingaan. Het tuchtcollege deed in mei uitspraak en ging mee in de opvatting van de hulpverleners dat een ambulante behandeling, dus zonder opname, beter zal werken. De ouders zijn in hoger beroep gegaan.BrandbriefMIND maakt zich grote zorgen om deze groep en het ontbreken van passende zorg. Toch zegt de organisatie niet tegen het beleid te zijn, mits het goed wordt uitgevoerd. "Maar zolang dat niet gebeurt, moet deze aanpak niet worden toegepast. We zien het te vaak misgaan."Volgens hoogleraar Creemers spelen stabiele zorgteams een sleutelrol. "Om het beleid goed te kunnen uitvoeren heb je een stabiel vast team nodig en vaste behandelaren over een langere periode. Door de wisselingen in personeel en soms ook instabiliteit in teams is dat lastig om waar te maken."MIND heeft een brandbrief naar het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport gestuurd. Volgens de organisatie moet er dringend onderzoek worden gedaan naar deze doelgroep en hoe het Autonomie Bevorderend Beleid moet worden ingezet.dinsdag 30 juni, 16:06Transgenderzorg in Nederland zorgvuldig, concludeert Gezondheidsraadmaandag 1 juni, 07:00Tbs-systeem verder vastgelopen: doorstroom stokt, wachtlijst loopt opdonderdag 25 juni, 17:00Cliënten en naasten: zorg voor mensen met beperking verslechtertzondag 14 juni, 15:32Verslaafde ouderen mogen blowen en drinken in speciaal Nijmeegs verpleeghuis
Groeiende groep jonge vrouwen loopt vast in ggz, is minder behandelen het antwoord?
Een groeiende groep jonge vrouwen met ernstig psychisch lijden loopt vast in de geestelijke gezondheidszorg. Als laatste redmiddel wordt nu regelmatig het hoogriscobeleid ingezet, maar deze aanpak stuit op kritiek.






