vandaag, 22:46Miles Anderson Miles Anderson De problemen rond de Straat van Hormuz zijn nog niet opgelost, of ook rond een tweede belangrijke vaarroute lopen spanningen op. Houthi-rebellen uit Jemen zeggen alle schepen tegen te houden die met een Saudische lading door de straat van Bab el-Mandeb willen varen. Om die reden keerde een olietanker van een Nederlandse rederij om in de Rode Zee, ten noorden van de zeestraat. Wat is er aan de hand? En wat zijn de mogelijke gevolgen?Wat is de aanleiding voor dit dreigement?Bab el-Mandeb is de zeestraat tussen Jemen en de Hoorn van Afrika. Die verbindt de Rode Zee met de Golf van Aden en de Indische Oceaan. Ook deze zeestraat is belangrijk voor de toevoer van olie.Aanleiding voor het dreigement van de Houthi's zou een Saudisch bombardement op de luchthaven van de Jemenitische hoofdstad Sanaa zijn. Een Houthi-delegatie die naar Iran was afgereisd voor de begrafenis van ayatollah Ali Khamenei kon daardoor niet meer landen in Sanaa.Vier jaar geleden sloten de Houthi's en Saudi-Arabië een informeel bestand. De rebellengroep beschuldigt Saudi-Arabië er nu van dat te hebben geschonden.De Lia, een olietanker van de Nederlandse rederij Marwave, is gestopt en keert om in de Rode Zee, bevestigt de rederij aan Nieuwsuur. Volgens Marwave kan de veiligheid van de bemanning bij doorvaren niet worden gegarandeerd. Naast de Lia hebben vijf andere olie- en vrachtschepen hun koers gewijzigd.Waarom doen de Houthi's dit juist nu?Volgens Midden-Oostenkenner Abdou Bouzerda handelen de Houthi's uit eigen belang. "De groep voelt zich sinds de oorlog met Saudi-Arabië voortdurend belegerd en ziet het bombardement op de luchthaven van Sanaa als een nieuwe escalatie."Tegelijkertijd valt hun belang samen met dat van Iran. "De twee zijn in twaalf jaar hechter geworden."Hoewel de Houthi's volgens Bouzerda autonoom opereren, zijn ze voor wapens en training afhankelijker geworden van Iran. "Dat is een extra stimulans om deze blokkade in te voeren; de Houthi's kunnen iets doen om Iran sterker te maken én daar zelf de vruchten van plukken." Door zich bij het conflict in het Midden-Oosten aan te sluiten, hopen ze sterker te staan bij onderhandelingen met Saudi-Arabië.Wat betekent dit voor de oorlog in het Midden-Oosten?"Het is bijna een wetmatigheid: aan iedere onderhandeling gaat een escalatie vooraf", zegt Bouzerda. "Verschillende scenario's zijn denkbaar."Een mogelijkheid is dat Saudi-Arabië niet alleen terugslaat tegen de Houthi's, maar ook Iran aanvalt. Bouzerda acht dat niet erg aannemelijk, omdat Saudi-Arabië zich de afgelopen maanden juist terughoudend heeft opgesteld. "Wat de Saudi's echter niet zullen accepteren, is dat hun schepen worden aangevallen." Nieuwe Saudische bombardementen op Houthi-doelen zijn daarom goed mogelijk.Tegelijkertijd kan de blokkade druk zetten op de Verenigde Staten om terug te keren naar de onderhandelingstafel. "President Donald Trump kan zich in aanloop naar de Amerikaanse verkiezingen moeilijk nog hogere olieprijzen veroorloven", zegt Bouzerda. Ook Amerikaanse bondgenoten in de Golf hebben belang bij stabiliteit.De Houthi's hopen ondertussen hun eigen onderhandelingspositie te versterken. Door zich bij de oorlog aan te sluiten, kunnen ze volgens Bouzerda proberen onderdeel te worden van onderhandelingen over een nieuw staakt-het-vuren. "Dat lijkt op de manier waarop Hezbollah zich bij de oorlog voegde door Israël aan te vallen."Wat zijn de economische gevolgen van de blokkade?De gevolgen zijn kleiner dan bij een volledige sluiting van de Straat van Hormuz, zegt Michel Don Michaloliákos van het Haagsch Instituut GeopolitiekNu. "Via Bab el-Mandeb loopt ongeveer 5 miljoen vaten olie per dag; via Hormuz normaal ongeveer 20 miljoen."Toch is het een ernstige situatie en kan een sluiting hard aankomen. "De strategische reserves hebben de olieprijzen de afgelopen maanden nog gedempt, maar die lopen nu ten einde." Omvaren kan weken extra kosten en leiden tot schaarste, vertragingen en hogere prijzen.Bovendien is Bab el-Mandeb een van de weinige alternatieven nu de export via de Straat van Hormuz al sterk is beperkt. Voor Saudi-Arabië levert dat een dilemma op: het wil olie blijven exporteren, maar wil voorkomen dat de Houthi's sterker uit het conflict komen. "Het is echt een balanceeract voor alle betrokken partijen", zegt Bouzerda.Houthi's kondigen maritieme blokkade aan tegen Saudi-Arabiëzaterdag, 08:23Door alternatieve routes is Straat van Hormuz niet meer zo onmisbaar als vroegerdonderdag, 06:59Onrust in Straat van Hormuz dwingt ondernemers tot alternatieven: 'Overlevingsmodus'vandaag, 07:31Voor de tiende nacht op rij aanvallen tussen Iran en VSmaandag 22 juni, 08:39Olieprijs daalt, nog wel zorgen over veiligheid Straat van Hormuz